ഭക്ഷണശീലങ്ങളും പൊതുജനാരോഗ്യവും വിപണിയുടെ താല്‍പ്പര്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അപകടകരമായ ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ഗൗരവമായ അന്വേഷണം
ഒരു നഗരത്തില്‍ ഹോട്ടലുകള്‍ വര്‍ധിക്കുന്നു. വഴിയോരങ്ങളില്‍ ഫാസ്റ്റ് ഫുഡ് കേന്ദ്രങ്ങള്‍ മുളച്ചുപൊങ്ങുന്നു. ബിരിയാണിയും പൊരിച്ച ഭക്ഷണങ്ങളും ബേക്കറി വിഭവങ്ങളും മധുരപാനീയങ്ങളും നിത്യജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറുന്നു. ഭക്ഷണത്തിന്റെ വൈവിധ്യം വര്‍ധിക്കുന്നു, രുചിയുടെ ലോകം വികസിക്കുന്നു, ഭക്ഷണവിപണി വളരുന്നു. ഹോട്ടലുകള്‍ നിറയുന്നു. ഓണ്‍ലൈന്‍ ഭക്ഷണവിതരണ ആപ്പുകളില്‍ ഓര്‍ഡറുകള്‍ കുതിച്ചുയരുന്നു. ഇതെല്ലാം വികസനത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളായി നാം ആഘോഷിക്കുന്നു.
എന്നാല്‍ ഈ വളര്‍ച്ചയുടെ മറുവശത്ത് മറ്റൊരു കാഴ്ചയുണ്ട്. ആശുപത്രികളിലെ പരിശോധനാമുറികള്‍ക്കു മുന്നില്‍ നീളുന്ന ക്യൂകള്‍, പ്രമേഹരോഗികളുടെ വര്‍ധിച്ചുവരുന്ന എണ്ണം, രക്തസമ്മര്‍ദത്തിനും ഹൃദ്രോഗങ്ങള്‍ക്കും ചികിത്സ തേടുന്ന ചെറുപ്പക്കാര്‍, അമിതവണ്ണം നേരിടുന്ന കുട്ടികള്‍, കരള്‍രോഗങ്ങളുമായി ആശുപത്രികളിലെത്തുന്ന ആളുകള്‍, ദീര്‍ഘകാലം മരുന്നുകളെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കേണ്ടിവരുന്ന കുടുംബങ്ങള്‍.
ഈ രണ്ടു കാഴ്ചകള്‍ക്കുമിടയില്‍ ബന്ധമുണ്ടോ?
ഉണ്ട്. പക്ഷേ ആ ബന്ധത്തെ ലളിതമായ ഒരു സമവാക്യമായി കാണാനാവില്ല. ഹോട്ടലില്‍ തിരക്ക് കൂടുന്നതുകൊണ്ടു മാത്രം ആശുപത്രികളില്‍ തിരക്ക് കൂടുന്നു എന്നല്ല. മറിച്ച്, അനാരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണശീലങ്ങള്‍ സമൂഹത്തില്‍ വ്യാപിക്കുകയും അവയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ഭക്ഷണവിപണി നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വളരുകയും ചെയ്യുമ്പോള്‍, അതിന്റെ ആരോഗ്യപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ കാലക്രമേണ ആശുപത്രികളുടെ തിരക്കിലും പ്രതിഫലിക്കാം. ഈ ബന്ധം തിരിച്ചറിയുന്നതിലാണ് ഈ വിഷയത്തിന്റെ ഗൗരവം.
രുചിയുടെ വിപണിയും ആരോഗ്യത്തിന്റെ വിലയും
ഭക്ഷണം മനുഷ്യന്റെ അടിസ്ഥാനാവശ്യമാണ്. വിശപ്പകറ്റുക, ശരീരത്തിന് ഊര്‍ജം നല്‍കുക, വളര്‍ച്ചയ്ക്കും ആരോഗ്യത്തിനും ആവശ്യമായ പോഷകങ്ങള്‍ ലഭ്യമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഭക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാഥമിക ധര്‍മങ്ങള്‍. എന്നാല്‍ ആധുനിക ഉപഭോക്തൃസമൂഹത്തില്‍ ഭക്ഷണം കേവലം വിശപ്പകറ്റാനുള്ള ഉപാധിയല്ലാതായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അത് ഒരു ജീവിതശൈലിയാണ്; വിനോദമാണ്; സാമൂഹികപദവിയുടെ അടയാളമാണ്; വിപണിയുടെ വലിയൊരു ഉല്‍പ്പന്നവുമാണ്.
ഇന്ന് പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിന്റെ പോഷകമൂല്യത്തേക്കാള്‍ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നത് അതിന്റെ രുചിക്കും കാഴ്ചഭംഗിക്കും പരസ്യപ്രചാരണത്തിനും വിലക്കിഴിവുകള്‍ക്കുമാണ്. ഒരു വിഭവം എത്ര ആരോഗ്യകരമാണ് എന്നതിനെക്കാള്‍ എത്ര ആകര്‍ഷകമാണ്, എത്ര വേഗത്തില്‍ ലഭിക്കും, എത്ര കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് വാങ്ങാം എന്നതിലാണ് ഉപഭോക്താവിന്റെ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്.
ഈ സാഹചര്യത്തെ മുതലെടുത്താണ് ഭക്ഷ്യവിപണി അതിന്റെ തന്ത്രങ്ങള്‍ വികസിപ്പിക്കുന്നത്. വലുപ്പമേറിയ ഭക്ഷണപ്പൊതികള്‍, അമിതമായ ഉപ്പും പഞ്ചസാരയും കൊഴുപ്പും അടങ്ങിയ വിഭവങ്ങള്‍, നിരന്തരമായ ഓഫറുകള്‍, രാത്രി വൈകിയുള്ള ഭക്ഷണവിതരണം, സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിലെ ആകര്‍ഷകമായ പരസ്യങ്ങള്‍-ഇവയെല്ലാം ചേര്‍ന്ന് ഭക്ഷണത്തെ ഒരു ആവശ്യത്തില്‍നിന്ന് ആവര്‍ത്തിച്ചുള്ള ഉപഭോഗശീലമാക്കി മാറ്റുന്നു.
ഇവിടെ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കണം: ഹോട്ടലുകള്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതും ഭക്ഷണവ്യാപാരം വളരുന്നതും തെറ്റല്ല. ഹോട്ടല്‍ വ്യവസായം ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ഉപജീവനമാര്‍ഗമാണ്. ജോലി ചെയ്യുന്നവര്‍ക്കും യാത്രക്കാര്‍ക്കും വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ക്കും വീട്ടില്‍ ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യാന്‍ കഴിയാത്തവര്‍ക്കും ഹോട്ടലുകള്‍ വലിയ ആശ്രയമാണ്. പ്രശ്‌നം ഹോട്ടലുകളുടെ നിലനില്‍പ്പിലല്ല; ആരോഗ്യത്തെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് രുചിയെയും ലാഭത്തെയും മാത്രം മുന്‍നിര്‍ത്തുന്ന ഭക്ഷണസംസ്‌കാരത്തിലാണ്.
രോഗങ്ങള്‍ ഒരുദിവസംകൊണ്ട് ഉണ്ടാകുന്നില്ല
ഒരു ദിവസം ബിരിയാണി കഴിച്ചതുകൊണ്ടോ ഒരിക്കല്‍ പൊരിച്ച ഭക്ഷണം കഴിച്ചതുകൊണ്ടോ ഒരാള്‍ക്ക് പ്രമേഹമോ ഹൃദ്രോഗമോ ഉണ്ടാകുന്നില്ല. എന്നാല്‍ ദീര്‍ഘകാലം തുടരുന്ന തെറ്റായ ഭക്ഷണശീലങ്ങള്‍, ശാരീരികപ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ കുറവ്, ഉറക്കക്കുറവ്, മാനസിക സമ്മര്‍ദം, ജനിതക ഘടകങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയവ ഒന്നിച്ചുചേരുമ്പോള്‍ വിവിധ ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങളുടെ സാധ്യത വര്‍ധിക്കാം.
അമിതമായ ഉപ്പിന്റെ ഉപയോഗം ഉയര്‍ന്ന രക്തസമ്മര്‍ദത്തിനുള്ള സാധ്യത വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നു. പഞ്ചസാര കൂടുതലുള്ള പാനീയങ്ങളുടെയും ഊര്‍ജസാന്ദ്രമായ ഭക്ഷണങ്ങളുടെയും അമിതോപയോഗം ശരീരഭാരം വര്‍ധിപ്പിക്കാനും ഉപാപചയപ്രശ്‌നങ്ങള്‍ക്കുമിടയാക്കാം. പൂരിതകൊഴുപ്പ് കൂടുതലുള്ള ഭക്ഷണക്രമം രക്തത്തിലെ കൊളസ്‌ട്രോളിന്റെ അളവിനെയും ഹൃദയാരോഗ്യത്തെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാം. നാരുകള്‍ കുറഞ്ഞതും പച്ചക്കറികളും പഴങ്ങളും ധാന്യങ്ങളും കുറവുള്ളതുമായ ഭക്ഷണക്രമവും ആരോഗ്യത്തിന് ദോഷകരമാണ്.
ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് മാത്രമല്ല, ഗുണനിലവാരവും ആവര്‍ത്തനവുമാണ്. ഇടയ്‌ക്കൊരിക്കല്‍ കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തേക്കാള്‍ പ്രധാനമാണ് ഒരാളുടെ ദൈനംദിന ഭക്ഷണക്രമം.
ഇതിന്റെ ഫലങ്ങള്‍ ഉടനടി ദൃശ്യമാകണമെന്നില്ല. വര്‍ഷങ്ങളോളം ശരീരത്തില്‍ രൂപപ്പെടുന്ന മാറ്റങ്ങള്‍ ഒടുവില്‍ രോഗനിര്‍ണയത്തിലേക്കും ചികിത്സയിലേക്കും എത്തിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആശുപത്രിയില്‍ കാണുന്ന രോഗികളുടെ എണ്ണം ഇന്നത്തെ ഭക്ഷണശീലങ്ങളുടെ മാത്രം പ്രതിഫലനമല്ല; കഴിഞ്ഞ പല വര്‍ഷങ്ങളിലായി രൂപപ്പെട്ട ജീവിതശൈലികളുടെയും സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളുടെയും സംയുക്തഫലമാണ്.
ഹോട്ടലുകളിലെ തിരക്കിനെയും ആശുപത്രികളിലെ തിരക്കിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിലെ യഥാര്‍ഥ യുക്തി ഇതാണ്.
സൗകര്യം വര്‍ധിക്കുമ്പോള്‍ ആരോഗ്യബോധം പിന്നിലാകരുത്
ആധുനിക മനുഷ്യന് സമയം കുറവാണ്. ജോലി, യാത്ര, കുടുംബബാധ്യതകള്‍, പഠനം, നഗരജീവിതത്തിലെ തിരക്ക് എന്നിവയ്ക്കിടയില്‍ വീട്ടില്‍ ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നത് പലര്‍ക്കും ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളില്‍ ഹോട്ടലുകളെയും ഭക്ഷണവിതരണ സംവിധാനങ്ങളെയും ആശ്രയിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്.
എന്നാല്‍ ഈ സൗകര്യം ക്രമേണ ആരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുന്ന ശീലമായി മാറുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് ചോദ്യം.
രാവിലെ പ്രഭാതഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുക, ഉച്ചയ്ക്ക് വേഗത്തില്‍ ലഭിക്കുന്ന ഉയര്‍ന്ന കലോറിയുള്ള ഭക്ഷണം കഴിക്കുക, വൈകുന്നേരം മധുരപാനീയങ്ങളും ലഘുഭക്ഷണങ്ങളും പതിവാക്കുക, രാത്രി വൈകി ഭക്ഷണം കഴിക്കുക-ഇത്തരത്തിലുള്ള ശീലങ്ങള്‍ പലരുടെയും ജീവിതത്തില്‍ സാധാരണമായിരിക്കുന്നു. ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിന്റെ സമയക്രമം, അളവ്, പോഷകഘടന എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രദ്ധ കുറഞ്ഞുവരുന്നു.
എന്നാല്‍ ഇതിന് വ്യക്തികളെ മാത്രം കുറ്റപ്പെടുത്താനാവില്ല. ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം എളുപ്പത്തില്‍ ലഭ്യമാണോ? അതിന്റെ വില സാധാരണക്കാരന് താങ്ങാനാകുമോ? ജോലിസ്ഥലങ്ങളില്‍ ഭക്ഷണം കഴിക്കാന്‍ മതിയായ സമയമുണ്ടോ? സ്‌കൂളുകളിലും കോളജുകളിലും ലഭിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം എങ്ങനെയാണ്? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങള്‍ക്കും പ്രസക്തിയുണ്ട്.
ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം വ്യക്തിക്കുണ്ടെങ്കിലും ആ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സാധ്യമാക്കുന്ന സാഹചര്യം ഒരുക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം സമൂഹത്തിനും ഭരണകൂടത്തിനുമുണ്ട്.
കുട്ടികളുടെ ഭക്ഷണശീലങ്ങള്‍: നാളത്തെ ആശുപത്രികളുടെ മുന്നറിയിപ്പ്
ഈ വിഷയത്തിലെ ഏറ്റവും ആശങ്കാജനകമായ വശങ്ങളിലൊന്ന് കുട്ടികളുടെ ഭക്ഷണശീലങ്ങളാണ്.
കുട്ടികളുടെ ലോകത്ത് മധുരപാനീയങ്ങള്‍ക്കും പാക്കറ്റ് ലഘുഭക്ഷണങ്ങള്‍ക്കും ഫാസ്റ്റ് ഫുഡിനും വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്. പരസ്യങ്ങളും കാര്‍ട്ടൂണ്‍ കഥാപാത്രങ്ങളും സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിലെ സ്വാധീനികളും കൂട്ടുകാരുടെ ശീലങ്ങളും കുട്ടികളുടെ ഭക്ഷണതിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണത്തെക്കാള്‍ ആകര്‍ഷകമായ പൊതികളിലുള്ള ഭക്ഷണമാണ് കുട്ടികള്‍ക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടതാകുന്നത്.
കുട്ടികള്‍ക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഭക്ഷണം വാങ്ങിക്കൊടുക്കുന്നത് സ്‌നേഹത്തിന്റെ പ്രകടനമായാണ് പല മാതാപിതാക്കളും കാണുന്നത്. എന്നാല്‍ സ്‌നേഹം എന്നത് കുട്ടികളുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നതല്ല; അവരുടെ ഭാവി ആരോഗ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതുമാണ്.
കുട്ടിക്കാലത്ത് രൂപപ്പെടുന്ന ഭക്ഷണശീലങ്ങള്‍ പ്രായപൂര്‍ത്തിയായ ശേഷവും തുടരാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട്. അമിതവണ്ണം, ശാരീരികപ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ കുറവ്, പോഷകങ്ങളുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ എന്നിവ ഭാവിയില്‍ വിവിധ ആരോഗ്യപ്രശ്‌നങ്ങള്‍ക്ക് വഴിയൊരുക്കാം.
അതുകൊണ്ട് കുട്ടികളുടെ ഭക്ഷണശീലങ്ങള്‍ കുടുംബത്തിന്റെ സ്വകാര്യവിഷയം മാത്രമല്ല. സ്‌കൂളുകള്‍, ഭക്ഷ്യവ്യവസായം, പരസ്യരംഗം, പൊതുജനാരോഗ്യസംവിധാനം എന്നിവയെല്ലാം ഉത്തരവാദിത്വം പങ്കിടേണ്ട വിഷയമാണത്.
ഇന്ന് കുട്ടികള്‍ക്ക് നാം നല്‍കുന്ന ഭക്ഷണം നാളെ അവരുടെ ശരീരം മാത്രമല്ല, അവരുടെ ആരോഗ്യജീവിതത്തിന്റെ ദിശയും നിര്‍ണയിച്ചേക്കാം.
ആശുപത്രികളുടെ തിരക്ക്: രോഗത്തിന്റെ മാത്രം കഥയല്ല
ആശുപത്രികളില്‍ രോഗികള്‍ വര്‍ധിക്കുന്നതിന്റെ കാരണം ഭക്ഷണശീലങ്ങള്‍ മാത്രമല്ല. ജനസംഖ്യാവര്‍ധന, ജനങ്ങളുടെ ആയുര്‍ദൈര്‍ഘ്യം കൂടുന്നത്, രോഗങ്ങള്‍ നേരത്തേ കണ്ടെത്താനുള്ള പരിശോധനാസൗകര്യങ്ങള്‍, ആരോഗ്യസേവനങ്ങളിലേക്കുള്ള മെച്ചപ്പെട്ട പ്രവേശനം, പരിസ്ഥിതിപ്രശ്‌നങ്ങള്‍, പകര്‍ച്ചവ്യാധികള്‍, മാനസികാരോഗ്യപ്രശ്‌നങ്ങള്‍, ജീവിതശൈലിയിലെ മാറ്റങ്ങള്‍ എന്നിവയെല്ലാം ആശുപത്രികളിലെ തിരക്കിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.
എങ്കിലും ഭക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രോഗങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം ഗൗരവമായി പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കാരണം, പല ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങള്‍ക്കും അപകടസാധ്യത കുറയ്ക്കാന്‍ സാധിക്കും. രോഗം വന്നശേഷം ചികിത്സിക്കുന്നതിനേക്കാള്‍ രോഗം വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതിന് പ്രാധാന്യം നല്‍കേണ്ടത് ഇവിടെയാണ്.
ഒരു വ്യക്തിക്ക് പ്രമേഹം കണ്ടെത്തിയാല്‍ അയാള്‍ക്ക് തുടര്‍ച്ചയായ പരിശോധനകളും മരുന്നുകളും ഭക്ഷണനിയന്ത്രണവും ജീവിതശൈലിമാറ്റങ്ങളും ആവശ്യമായി വരാം. ഹൃദ്രോഗമുള്ള ഒരാള്‍ക്ക് ദീര്‍ഘകാല ചികിത്സയും ചിലപ്പോള്‍ ശസ്ത്രക്രിയയും വേണ്ടിവന്നേക്കാം. വൃക്കകളെ ബാധിക്കുന്ന രോഗങ്ങളിലേക്ക് ചില ആരോഗ്യപ്രശ്‌നങ്ങള്‍ പുരോഗമിച്ചാല്‍ ചികിത്സയുടെ സാമ്പത്തികവും ശാരീരികവുമായ ഭാരം കൂടുതല്‍ വര്‍ധിക്കാം.
ഇതെല്ലാം വ്യക്തിയെയും കുടുംബത്തെയും മാത്രമല്ല, പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനത്തെയും ബാധിക്കുന്നു.
ഒരു രോഗി ആശുപത്രിയിലെത്തുമ്പോള്‍ നാം കാണുന്നത് ചികിത്സയുടെ ആവശ്യം മാത്രമാണ്. എന്നാല്‍ ആ രോഗത്തിലേക്കു നയിച്ച ജീവിതസാഹചര്യങ്ങള്‍, ഭക്ഷണശീലങ്ങള്‍, തൊഴില്‍സമ്മര്‍ദം, സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങള്‍, ആരോഗ്യബോധത്തിന്റെ കുറവ് എന്നിവയെക്കുറിച്ച് നാം പലപ്പോഴും ചിന്തിക്കുന്നില്ല.
ആശുപത്രിയുടെ തിരക്ക് കുറയ്ക്കണമെങ്കില്‍ ആശുപത്രിക്കുള്ളിലെ സൗകര്യങ്ങള്‍ വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നതോടൊപ്പം രോഗം രൂപപ്പെടുന്ന സാഹചര്യങ്ങളും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഭക്ഷണവിപണിയുടെ ഉത്തരവാദിത്വം എവിടെ അവസാനിക്കുന്നു?
ഒരു ഹോട്ടലിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം ലാഭമുണ്ടാക്കുക എന്നതാണ്. എന്നാല്‍ ഭക്ഷണം വില്‍ക്കുന്ന സ്ഥാപനത്തിന് ഉപഭോക്താവിന്റെ ആരോഗ്യത്തോടും ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ട്. ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ എന്നത് ഭക്ഷണത്തില്‍ വിഷാംശങ്ങളോ രോഗാണുക്കളോ ഇല്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. പോഷകഗുണം, ഭക്ഷണത്തിലെ ഘടകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സുതാര്യത, ശുചിത്വം, സുരക്ഷിതമായ സംഭരണം, തയ്യാറാക്കല്‍, വിളമ്പല്‍ എന്നിവയും അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
അമിതമായ ഉപ്പും പഞ്ചസാരയും കൊഴുപ്പും അടങ്ങിയ വിഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഉപഭോക്താവിന് വ്യക്തമായ വിവരം ലഭിക്കണം. ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവുകള്‍ ന്യായമായിരിക്കണം. ആരോഗ്യകരമായ വിഭവങ്ങള്‍ മെനുവില്‍ ഉണ്ടായിരിക്കണം. കുടിവെള്ളത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം, അടുക്കളയിലെ ശുചിത്വം, ഭക്ഷണം സൂക്ഷിക്കുന്ന രീതി, ഉപയോഗിക്കുന്ന എണ്ണയുടെ സുരക്ഷിതമായ കൈകാര്യം ചെയ്യല്‍ എന്നിവ കര്‍ശനമായി പാലിക്കണം.
അതേസമയം, ഓരോ ഹോട്ടലിനെയും രോഗങ്ങളുടെ കാരണമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതും നീതിയല്ല. വീട്ടില്‍ പാകം ചെയ്യുന്ന ഭക്ഷണം പോലും അസന്തുലിതമായിരിക്കാം. ഹോട്ടലില്‍നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഭക്ഷണവും ആരോഗ്യകരമായിരിക്കാം. അതിനാല്‍ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തേക്കാള്‍ പ്രധാനമാണ് ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരവും ഉപഭോഗത്തിന്റെ രീതിയും.
വ്യാപാരസ്വാതന്ത്ര്യം പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വത്തില്‍നിന്നുള്ള മോചനമല്ല. ഉപഭോക്താവിന്റെ അറിവില്ലായ്മയെ ലാഭത്തിനുള്ള അവസരമാക്കരുത്. ഭക്ഷണത്തിന്റെ രുചിയും വിപണനവും പോലെതന്നെ ആരോഗ്യവും വ്യവസായത്തിന്റെ പരിഗണനയില്‍ വരണം.
ചികിത്സാവിപണി വളരുമ്പോള്‍ പ്രതിരോധം പിന്നിലാകുന്നുവോ?
ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തില്‍ ആരോഗ്യരംഗം വലിയൊരു സാമ്പത്തിക മേഖലയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ആശുപത്രികള്‍, ലബോറട്ടറികള്‍, മരുന്നുകമ്പനികള്‍, പരിശോധനാകേന്ദ്രങ്ങള്‍, ഇന്‍ഷുറന്‍സ് സംവിധാനങ്ങള്‍ എന്നിവയെല്ലാം അതിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഈ മേഖലയിലെ വളര്‍ച്ചയ്ക്ക് ആവശ്യമായ കാരണങ്ങളുണ്ട്. ആധുനിക ചികിത്സയും മരുന്നുകളും ശസ്ത്രക്രിയകളും അനേകം മനുഷ്യരുടെ ജീവന്‍ രക്ഷിക്കുകയും ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
എന്നാല്‍ ഒരു അടിസ്ഥാനചോദ്യം നാം ചോദിക്കണം: രോഗങ്ങള്‍ ചികിത്സിക്കാന്‍ ചെലവഴിക്കുന്ന ശ്രദ്ധയുടെയും വിഭവങ്ങളുടെയും ഒരു ഭാഗമെങ്കിലും രോഗങ്ങള്‍ തടയാന്‍ ചെലവഴിക്കുന്നുണ്ടോ?
രോഗനിര്‍ണയത്തിനും ചികിത്സയ്ക്കും വലിയ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുമ്പോള്‍ ആരോഗ്യവിദ്യാഭ്യാസം, പോഷകബോധവല്‍ക്കരണം, ശാരീരികപ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കല്‍, ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം ലഭ്യമാക്കല്‍, രോഗസാധ്യത നേരത്തേ കണ്ടെത്തല്‍ തുടങ്ങിയ പ്രതിരോധ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടത്ര പ്രാധാന്യം ലഭിക്കാതെ പോകാം.
ഇത് ചികിത്സാരംഗത്തെ കുറ്റപ്പെടുത്താനുള്ള വാദമല്ല. ചികിത്സയും പ്രതിരോധവും പരസ്പരം പൂരകങ്ങളാണ്. എന്നാല്‍ രോഗം വന്നശേഷമുള്ള ഇടപെടല്‍ മാത്രം മതിയാകില്ല എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ഇവിടെ പ്രധാനം.
ആശുപത്രികളുടെ എണ്ണം വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നത് ആവശ്യമായിരിക്കാം. ഡോക്ടര്‍മാരുടെയും നഴ്‌സുമാരുടെയും സൗകര്യങ്ങള്‍ വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നതും അനിവാര്യമാണ്. എന്നാല്‍ ജനങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ തടയാനാകുന്ന രോഗങ്ങളുടെ ഭാരം കുറയ്ക്കാന്‍ കഴിയുന്നില്ലെങ്കില്‍, ആരോഗ്യസംവിധാനം നിരന്തരം വര്‍ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങളുടെ പിന്നാലെ ഓടേണ്ടിവരും.
രോഗികളെ ചികിത്സിക്കുന്ന സമൂഹം അനിവാര്യമാണ്; എന്നാല്‍ രോഗങ്ങള്‍ തടയാന്‍ ശ്രമിക്കുന്ന സമൂഹമാണ് കൂടുതല്‍ ഉത്തരവാദിത്വമുള്ളത്.
ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം തിരഞ്ഞെടുപ്പാണോ?
'എന്തു കഴിക്കണം എന്നത് ഓരോരുത്തരുടെയും വ്യക്തിപരമായ തീരുമാനമാണ്' എന്ന വാദം കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ ശരിയാണെന്ന് തോന്നാം. എന്നാല്‍ ആ തീരുമാനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെ അവഗണിക്കാനാവില്ല.
ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ വരുമാനം കുറവാണെങ്കില്‍ വിലകുറഞ്ഞതും വയറുനിറയ്ക്കുന്നതുമായ ഭക്ഷണത്തിനായിരിക്കും മുന്‍ഗണന. ജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരാള്‍ക്ക് ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാന്‍ സമയമില്ലെങ്കില്‍ എളുപ്പത്തില്‍ ലഭിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തെ ആശ്രയിക്കേണ്ടിവരും. ഒരു പ്രദേശത്ത് പച്ചക്കറികളും പഴങ്ങളും ഗുണമേന്മയുള്ള ഭക്ഷണവും വിലകുറഞ്ഞ് ലഭ്യമല്ലെങ്കില്‍ അവ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സാധ്യത കുറയും.
അതുകൊണ്ട് ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധവല്‍ക്കരണം മാത്രം മതിയാകില്ല. ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം താങ്ങാവുന്ന വിലയില്‍ ലഭ്യമാക്കണം. സ്‌കൂളുകളിലും തൊഴിലിടങ്ങളിലും പോഷകസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണത്തിന് അവസരം വേണം. നഗരാസൂത്രണത്തില്‍ നടക്കാനും വ്യായാമം ചെയ്യാനും സൗകര്യങ്ങള്‍ വേണം. കുട്ടികളെയും കൗമാരക്കാരെയും ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഭക്ഷ്യപരസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നയങ്ങള്‍ ശാസ്ത്രീയമായി വിലയിരുത്തണം.
ആരോഗ്യം വ്യക്തിയുടെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്; പക്ഷേ അതിനെ സംരക്ഷിക്കാന്‍ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുക സമൂഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വവുമാണ്.
മാറ്റം തുടങ്ങേണ്ടത് എവിടെനിന്ന്?
ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് ഒറ്റ പരിഹാരമില്ല. വ്യക്തി, കുടുംബം, ഭക്ഷ്യവ്യവസായം, വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങള്‍, തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങള്‍, ആരോഗ്യവകുപ്പ്, സര്‍ക്കാര്‍ എന്നിവയുടെ കൂട്ടായ ഇടപെടലാണ് ആവശ്യമായത്.
വ്യക്തികള്‍ക്ക് ചെയ്യാവുന്ന ചില കാര്യങ്ങളുണ്ട്:
പച്ചക്കറികള്‍, പഴങ്ങള്‍, പയര്‍വര്‍ഗങ്ങള്‍, മുഴുധാന്യങ്ങള്‍ എന്നിവയ്ക്ക് ഭക്ഷണക്രമത്തില്‍ കൂടുതല്‍ ഇടം നല്‍കുക.
ഉപ്പും പഞ്ചസാരയും അമിതമായി അടങ്ങിയ ഭക്ഷണങ്ങളുടെയും പാനീയങ്ങളുടെയും ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക.
പൊരിച്ച ഭക്ഷണങ്ങളും ഉയര്‍ന്ന കലോറിയുള്ള വിഭവങ്ങളും പതിവ് ഭക്ഷണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാക്കാതെ മിതമായി ഉപയോഗിക്കുക.
ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവിലും സമയക്രമത്തിലും ശ്രദ്ധ പുലര്‍ത്തുക.
ക്രമമായ ശാരീരികപ്രവര്‍ത്തനവും മതിയായ ഉറക്കവും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുക.
ആവശ്യമായ ആരോഗ്യപരിശോധനകള്‍ നടത്തുകയും ഡോക്ടറുടെ നിര്‍ദേശങ്ങള്‍ പാലിക്കുകയും ചെയ്യുക.
ഹോട്ടലുകള്‍ക്കും ഭക്ഷണശാലകള്‍ക്കും ചെയ്യാവുന്ന കാര്യങ്ങളുമുണ്ട്. ആരോഗ്യകരമായ വിഭവങ്ങള്‍ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ വിവരം നല്‍കുക, ശുചിത്വവും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കുക, ഉപഭോക്താവിനെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന അവകാശവാദങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കുക എന്നിവ അതില്‍പ്പെടുന്നു.
സര്‍ക്കാരിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ പരിശോധനകള്‍ ശക്തിപ്പെടുത്തുക, പോഷകവിദ്യാഭ്യാസം മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കുട്ടികളുടെ ആരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുന്ന വിപണനരീതികള്‍ നിരീക്ഷിക്കുക, ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം സാധാരണക്കാര്‍ക്ക് പ്രാപ്യമാക്കുക, പ്രാഥമികാരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങളിലൂടെ ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങള്‍ തടയുന്നതിനുള്ള പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ വിപുലീകരിക്കുക എന്നിവയും അനിവാര്യമാണ്.
എന്നാല്‍ ഇതെല്ലാം വ്യക്തികളെ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടോ ഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് കുറ്റബോധം സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ടോ നടപ്പാക്കരുത്. ഭക്ഷണം സന്തോഷത്തിന്റെയും സംസ്‌കാരത്തിന്റെയും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളുടെയും ഭാഗമാണ്. അതിനെ ശത്രുവായി കാണാതെ, ആരോഗ്യത്തിന് അനുയോജ്യമായ രീതിയില്‍ ഭക്ഷണസംസ്‌കാരത്തെ വികസിപ്പിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.
വികസനത്തിന്റെ യഥാര്‍ഥ അളവുകോല്‍ എന്താണ്?
ഒരു നഗരത്തില്‍ എത്ര ഹോട്ടലുകള്‍ തുറന്നു എന്നത് സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ചയുടെ ഒരു സൂചകമായിരിക്കാം. എത്ര പേര്‍ക്ക് തൊഴില്‍ ലഭിച്ചു, ഭക്ഷണവ്യാപാരത്തില്‍ എത്ര നിക്ഷേപം വന്നു, ഉപഭോക്താക്കള്‍ക്ക് എത്ര സൗകര്യം ലഭിച്ചു എന്നതെല്ലാം പ്രധാനമാണ്.
പക്ഷേ, ആ നഗരത്തിലെ ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യനില എന്താണ്? കുട്ടികളിലെ അമിതവണ്ണം കുറയുന്നുണ്ടോ? പ്രമേഹവും ഉയര്‍ന്ന രക്തസമ്മര്‍ദവും നേരത്തേ കണ്ടെത്താനും നിയന്ത്രിക്കാനും കഴിയുന്നുണ്ടോ? ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം എല്ലാവര്‍ക്കും താങ്ങാവുന്ന വിലയില്‍ ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ? ആശുപത്രികളില്‍ ഒഴിവാക്കാനാകുന്ന രോഗങ്ങളുടെ ഭാരം കുറയുന്നുണ്ടോ?
ഇവയും വികസനത്തിന്റെ അളവുകോലുകളാകണം.
ജനങ്ങള്‍ക്ക് ഭക്ഷണം വാങ്ങാനുള്ള ശേഷി വര്‍ധിക്കുന്നത് നല്ല കാര്യമാണ്. എന്നാല്‍ എന്തു ഭക്ഷണം വാങ്ങണം, എത്രമാത്രം കഴിക്കണം, ആരോഗ്യത്തെ എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധവും അതോടൊപ്പം വളരണം. സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ച ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നില്ലെങ്കില്‍ ആ വളര്‍ച്ചയുടെ ഗുണഫലങ്ങള്‍ അപൂര്‍ണമാകും.
വിപണി വളരുന്നത് സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗതിയുടെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണ്. മനുഷ്യരുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുന്നതാണ് അതിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളില്‍ ഒന്നാകേണ്ടത്.
ഹോട്ടലിന്റെ വാതിലിനപ്പുറം ആശുപത്രിയുടെ വാതിലുണ്ട്
'ഹോട്ടലില്‍ തിരക്ക് കൂടിയാല്‍ ആശുപത്രിയിലും തിരക്ക് കൂടും' എന്ന വാചകം ഒരു സാമൂഹിക മുന്നറിയിപ്പായി വായിക്കണം; തെളിയിക്കപ്പെട്ട നേരിട്ടുള്ള കാരണബന്ധത്തിന്റെ കണക്കായി അല്ല.
ഹോട്ടലില്‍ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന എല്ലാവരും രോഗികളാകുന്നില്ല. ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം നല്‍കുന്ന ഹോട്ടലുകള്‍ സമൂഹത്തിന് വലിയ സേവനമാണ് ചെയ്യുന്നത്. ആശുപത്രികളിലെ തിരക്കിന് ഭക്ഷണശീലങ്ങള്‍ക്കപ്പുറം അനേകം കാരണങ്ങളുമുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, അനാരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണശീലങ്ങള്‍ സാധാരണവല്‍ക്കരിക്കപ്പെടുകയും അതിന്റെ ദീര്‍ഘകാല പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ അവഗണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യം ഗൗരവമായി കാണേണ്ടതുണ്ട്.
ഇന്ന് നമ്മുടെ സമൂഹം നേരിടുന്ന വലിയ വെല്ലുവിളി വിശപ്പല്ലാതാകുന്നില്ല; അതോടൊപ്പം പോഷകക്കുറവും പോഷകങ്ങളുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥയും അമിതവണ്ണവും ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങളും ഒരേസമയം നിലനില്‍ക്കുന്ന സങ്കീര്‍ണമായ അവസ്ഥയുമാണ്. അതിനാല്‍ ഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്‍ച്ച രുചിയിലും വിലയിലും ഒതുങ്ങരുത്. അത് പോഷകാഹാരം, സാമൂഹികനീതി, പൊതുജനാരോഗ്യം, സാമ്പത്തിക ഉത്തരവാദിത്വം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചര്‍ച്ചയായി വളരണം.
ഒരു ഹോട്ടലില്‍ തിരക്ക് കൂടുമ്പോള്‍ അതിനെ സംശയത്തോടെ നോക്കേണ്ടതില്ല. എന്നാല്‍ സമൂഹത്തിലെ ഭക്ഷണശീലങ്ങള്‍ എങ്ങോട്ടാണ് നീങ്ങുന്നതെന്ന് പരിശോധിക്കാനുള്ള അവസരമായി അതിനെ കാണാം. ആശുപത്രികളിലെ തിരക്ക് വര്‍ധിക്കുമ്പോള്‍ കൂടുതല്‍ കിടക്കകള്‍ ഒരുക്കുന്നതോടൊപ്പം, തടയാനാകുന്ന രോഗങ്ങള്‍ എന്തുകൊണ്ട് വര്‍ധിക്കുന്നു എന്നും അന്വേഷിക്കണം.
കാരണം, ആരോഗ്യമുള്ള ഒരു സമൂഹം എന്നത് ആശുപത്രികള്‍ ധാരാളമുള്ള സമൂഹം മാത്രമല്ല. ആവശ്യമായപ്പോള്‍ എല്ലാവര്‍ക്കും മികച്ച ചികിത്സ ലഭിക്കുകയും അതോടൊപ്പം രോഗസാധ്യത കുറയ്ക്കാന്‍ സമൂഹം ഫലപ്രദമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമൂഹമാണ്.
ഹോട്ടലുകളുടെ വളര്‍ച്ച തൊഴിലും വരുമാനവും സൃഷ്ടിക്കട്ടെ; പക്ഷേ അത് ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യത്തെ തകര്‍ക്കുന്ന ഭക്ഷണസംസ്‌കാരത്തിന്റെ വളര്‍ച്ചയാകരുത്. ഭക്ഷണം മനുഷ്യനെ നിലനിര്‍ത്താനുള്ളതാണ്, രോഗത്തിലേക്ക് നയിക്കാനുള്ളതല്ല.
നാം കഴിക്കുന്ന ഓരോ ഭക്ഷണവും നാളെ ഒരു രോഗമായി മാറണമെന്നില്ല. എന്നാല്‍ നാം ആവര്‍ത്തിക്കുന്ന ഭക്ഷണശീലങ്ങള്‍ നമ്മുടെ ആരോഗ്യത്തിന്റെ ഭാവിയെ സ്വാധീനിക്കും. ആ സത്യം വ്യക്തികളും കുടുംബങ്ങളും ഭക്ഷ്യവ്യവസായവും ഭരണകൂടവും ഒരുപോലെ തിരിച്ചറിയുമ്പോഴാണ് ഹോട്ടലുകളുടെ തിരക്കിനെയും ആശുപത്രികളുടെ തിരക്കിനെയും തമ്മില്‍ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ മുന്നറിയിപ്പിന് യഥാര്‍ഥ സാമൂഹിക പ്രസക്തി ലഭിക്കുന്നത്.
ആരോഗ്യത്തിന്റെ ഭാവി ആശുപത്രികളുടെ ചുമരുകള്‍ക്കുള്ളില്‍ മാത്രം നിര്‍ണയിക്കപ്പെടുന്നില്ല; നമ്മുടെ വീടുകളിലെ അടുക്കളകളിലും ഹോട്ടലുകളുടെ അടുക്കളകളിലും ഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് നാം എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളിലും അത് രൂപപ്പെടുന്നു.