ന്യൂഡൽഹി: ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യത്തിന്റെ പ്രധാന സൈനിക രഹസ്യാന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ മേജർ ജനറൽ മുഹമ്മദ് കൈസർ റഷീദ് ചൗധരി അടുത്തിടെ ന്യൂഡൽഹിയിൽ രഹസ്യ സന്ദർശനം നടത്തി. സന്ദർശനത്തിനിടെ ഇന്ത്യയുടെ വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിയായ റിസർച്ച് ആൻഡ് അനാലിസിസ് വിംഗ് (റാ) മേധാവി പരാഗ് ജെയ്നുമായും ഇന്ത്യൻ സൈനിക ഇന്റലിജൻസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ ലെ്ര്രഫനന്റ് ജനറൽ ആർ.എസ്. രാമനുമായും അദ്ദേഹം കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
സന്ദർശനം നടന്നതായി ഉന്നത വൃത്തങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിച്ചെങ്കിലും ചർച്ചകൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് അറിയിക്കാതെ സൂക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു. ഫെബ്രുവരി 17ന് താരിഖ് റഹ്മാൻ ബംഗ്ലാദേശ് പ്രധാനമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തതിനെ തുടർന്ന് ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് ബന്ധം സാധാരണ നിലയിലേക്കെത്തിക്കുന്ന ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് ഈ കൂടിക്കാഴ്ച വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ഫെബ്രുവരി 23ന് ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യത്തിന്റെ ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറൽ ഓഫ് ഫോഴ്സസ് ഇന്റലിജൻസ് (ഡിജിഎഫ്ഐ) മേധാവിയായി നിയമിതനായ ചൗധരി ഔദ്യോഗികമായി മെഡിക്കൽ പരിശോധനയ്ക്കായാണ് ഇന്ത്യയിലെത്തിയതെന്നാണ് വിവരം. സന്ദർശനത്തിനിടെ ഇന്ത്യൻ സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തിലെ ചില മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായും അദ്ദേഹം ചർച്ച നടത്തി.
രണ്ടു രാജ്യങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്ന വ്യക്തികൾക്ക് ഒരു രാജ്യത്തെയും മറ്റൊന്നിനെതിരെ ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്ന ധാരണ ചർച്ചകളിൽ ഉണ്ടായതായി വൃത്തങ്ങൾ അറിയിച്ചു.
ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യത്തിൽ റഹ്മാൻ സർക്കാർ നടത്തിയ പുനഃസംഘടനയുടെ ഭാഗമായാണ് ചൗധരിയുടെ നിയമനം. ഈ നിയമനത്തിന് പിന്നാലെ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ തമ്മിൽ പ്രവർത്തനതലത്തിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾ വീണ്ടും സജീവമായതായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
2024 ഓഗസ്റ്റിൽ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെയ്ഖ് ഹസീന അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തായതിനെ തുടർന്ന് കഴിഞ്ഞ ഏകദേശം 18 മാസത്തോളമായി ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും തമ്മിലുള്ള പല സുരക്ഷാ ചർച്ചകളും പ്രധാനമായും ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാക്കളിലൂടെ മാത്രമാണ് നടന്നിരുന്നത്.
ബംഗ്ലാദേശിന്റെ മുൻ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവായ ഖലീലുർ റഹ്മാൻ നിലവിൽ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ വർഷം മുഴുവൻ ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് അജിത് ദോവലുമായി അദ്ദേഹം ബന്ധം തുടരുകയായിരുന്നു. ഇടക്കാല സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് ഡൽഹി-ധാക്ക ബന്ധത്തിൽ രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവുമായ സംഘർഷങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്ന സാഹചര്യത്തിലായിരുന്നു ഈ ആശയവിനിമയം.
ബംഗ്ലാദേശിലെ അക്രമ സംഭവങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ സമാധാനത്തെയും സുരക്ഷയെയും ബാധിക്കാമെന്ന ആശങ്കയും ഇന്ത്യ മുമ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2025 ഡിസംബർ 31ന് ധാക്കയിൽ നടത്തിയ സന്ദർശനത്തിനിടെ ഇന്ത്യയുടെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എസ്. ജയശങ്കർ, റഹ്മാനെ കണ്ടുമുട്ടിയിരുന്നു. റഹ്മാന്റെ മാതാവും ബംഗ്ലാദേശിന്റെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായ ഖാലിദ സിയയുടെ മരണത്തെ തുടർന്ന് അനുശോചനം അറിയിക്കാനായിരുന്നു ആ സന്ദർശനം.
കഴിഞ്ഞ മാസം റഹ്മാൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായി അധികാരമേറ്റ ചടങ്ങിൽ ലോക്സഭാ സ്പീക്കർ ഓം ബിർലയും ഇന്ത്യയുടെ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി വിക്രം മിസ്രിയും പങ്കെടുത്തു. അതേസമയം 2024 ജൂൺ മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ നടന്ന വിദ്യാർത്ഥി സമരങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിൽ അഭാവത്തിൽ മരണശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ട മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെയ്ഖ് ഹസീന ഇപ്പോഴും ഇന്ത്യയിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.
2026 ഡിസംബറിൽ കാലഹരണപ്പെടുന്ന ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് ഗംഗാ ജല കരാറിനെ കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളും ഇരു രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഭാവി ദ്വിപക്ഷ ചർച്ചകളിൽ പ്രധാന വിഷയമാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
ബംഗ്ലാദേശ് സൈനിക രഹസ്യാന്വേഷണ മേധാവിയുടെ രഹസ്യ സന്ദർശനം; ഇന്ത്യൻ സൈനിക ഇന്റലിജൻസ് മേധാവികളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി
