ന്യൂഡൽഹി: പാകിസ്ഥാൻ, സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കി എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഒപ്പുവച്ച മക്ക സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറിന്റെ അടിയന്തര പ്രാധാന്യത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എസ്. ജയശങ്കർ. മൂന്നു രാജ്യങ്ങളും വിവിധ സൈനിക സാഹചര്യങ്ങളെ നേരിടുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ, പുതിയ പ്രതിരോധ സഖ്യം ഇതുവരെ എന്താണ് നേടിയതെന്നായിരുന്നു ജയശങ്കറിന്റെ ചോദ്യം. അതേസമയം കരാറിനെ ഇന്ത്യ അവഗണിക്കില്ലെന്നും രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷാ കണക്കുകൂട്ടലുകളിൽ ഇതിന് സ്ഥാനമുണ്ടാകുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ഡൽഹിയിൽ നടന്ന പരിപാടിയിൽ മക്ക കരാറിനോടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പ്രതികരണം സംബന്ധിച്ച ചോദ്യത്തിനായിരുന്നു ജയശങ്കറിന്റെ മറുപടി. 'കരാറിലെ ഒപ്പുവച്ച രാജ്യങ്ങൾ ഓരോന്നും നേരിടുന്നത് സജീവമായ സൈനിക സാഹചര്യങ്ങളാണ്. അവയ്ക്കെതിരെ മക്ക കരാർ എന്താണ് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്?' എന്നായിരുന്നു ജയശങ്കറിന്റെ ചോദ്യം.
'ഇന്ത്യയുടെ കണക്കിൽ എല്ലാം പരിഗണിക്കും'
കരാറിന്റെ പ്രാധാന്യം കുറച്ചുകാണിക്കുമ്പോഴും ഇന്ത്യ അതിനെ തന്ത്രപരമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ടെന്ന സന്ദേശവും ജയശങ്കർ നൽകി. ഇന്ത്യയ്ക്ക് അനുകൂലമല്ലാത്ത നിലപാടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുന്ന ഓരോ നീക്കവും സുരക്ഷാ കണക്കുകൂട്ടലിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
'എന്റെ കണക്കുകൂട്ടലിൽ എല്ലാത്തിനും പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ചില കാര്യങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ഭാരവും ചിലതിന് കുറവും. ചില കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ മുന്നോട്ടുപോകുമെന്ന് കാത്തിരുന്ന് കാണേണ്ടതുമുണ്ട്,' എന്നായിരുന്നു ജയശങ്കറിന്റെ നിലപാട്.
ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായി നിലകൊള്ളുന്ന ഏതൊരു രാജ്യത്തിന്റെയും നീക്കവും ന്യൂഡൽഹിയുടെ തന്ത്രപരമായ വിലയിരുത്തലിൽ ഉൾപ്പെടുമെന്നതും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
എന്താണ് മക്ക സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാർ?
ഓഗസ്റ്റ് ഏഴിനാണ് പാകിസ്ഥാൻ, സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കി രാജ്യങ്ങൾ മക്ക സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചത്. പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷഹ്ബാസ് ഷരീഫ്, സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ, തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് ത്വയ്യിബ് എർദോഗൻ എന്നിവരുടെ ചർച്ചകൾക്കു പിന്നാലെയായിരുന്നു കരാർ.
മൂന്നു രാജ്യങ്ങളുടെയും സംയുക്ത പ്രസ്താവന പ്രകാരം, ഒരു രാജ്യത്തിനെതിരായ സായുധ ആക്രമണം മൂന്നു രാജ്യങ്ങൾക്കെതിരായ ആക്രമണമായി കണക്കാക്കും. കൂട്ടായ പ്രതിരോധ ശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും ആക്രമണങ്ങൾക്കെതിരായ പ്രതിരോധം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനുമാണ് കരാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. പ്രതിരോധ മേഖലയിലെ വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്താനും കരാർ വിഭാവനം ചെയ്യുന്നു.
പാകിസ്ഥാനും സൗദി അറേബ്യയും തമ്മിൽ വർഷങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന പ്രതിരോധ ബന്ധത്തിന് പുതിയൊരു തന്ത്രപരമായ ചട്ടക്കൂട് നൽകുന്നതാണ് കരാറിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത.
ആദ്യഘട്ടത്തിൽ സൂക്ഷ്മ പ്രതികരണം
കരാർ പുറത്തുവന്ന ദിവസം തന്നെ ഇന്ത്യയുടെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വിഷയം സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുകയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. പിന്നീട് ഓഗസ്റ്റ് 11ന് കരാറിന്റെ ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷയിലും മേഖലയുടെ സമാധാനത്തിലും സ്ഥിരതയിലും ഉണ്ടാകാവുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ പരിശോധിച്ചുവരികയാണെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി.
ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ എല്ലാ നടപടികളും സ്വീകരിക്കുമെന്നും മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ നീക്കങ്ങളും ന്യൂഡൽഹി സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചുവരികയാണെന്നും അറിയിച്ചു.
ഇതോടെ മക്ക കരാറിനെ ഇന്ത്യ അവഗണിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും, ഉടൻതന്നെ നിർണായകമായ സൈനിക മാറ്റമായി കാണുന്നില്ല എന്നതാണ് ജയശങ്കറിന്റെ പ്രതികരണത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്.
പാകിസ്ഥാനെതിരെ കടുത്ത വിമർശനം
പാകിസ്ഥാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യത്തിനിടയിലും ജയശങ്കർ പാകിസ്ഥാനെ രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. ഭീകരവാദത്തെ അയൽരാജ്യത്തെ സമ്മർദത്തിലാക്കാനുള്ള സ്ഥിരം തന്ത്രമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ പാകിസ്ഥാൻ 'സവിശേഷമായ' രാജ്യമാണെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരാമർശം.
പാകിസ്ഥാൻ-അമേരിക്ക ബന്ധത്തിന് ദീർഘകാല ചരിത്രമുണ്ടെങ്കിലും ഇന്ത്യ സ്വന്തം താൽപര്യങ്ങൾ മുൻനിർത്തിയാണ് അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധം വികസിപ്പിക്കുന്നതെന്നും ജയശങ്കർ പറഞ്ഞു.
ചൈനയുമായുള്ള ബന്ധത്തിലും അതിർത്തി നിർണായകം
ഇന്ത്യ-ചൈന ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജയശങ്കറിന്റെ പരാമർശവും ശ്രദ്ധേയമായി. ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും സ്ഥിരതയുള്ള ബന്ധം ആവശ്യമാണെങ്കിലും അതിർത്തിയിലെ സാഹചര്യം ബന്ധത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി തുടരുമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
2020 മുതൽ 2024 വരെ ഇന്ത്യ-ചൈന ബന്ധത്തിൽ വലിയ തിരിച്ചടി നേരിട്ടത് പ്രധാനമായും അതിർത്തി സാഹചര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടായിരുന്നുവെന്നും ജയശങ്കർ പറഞ്ഞു.
ചൈന വലിയ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയും ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന വിപണികളിലൊന്നുമാണെന്നിരിക്കെ, ലോകത്തിലെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളുമായും ഇന്ത്യ വ്യാപാരം തുടരേണ്ടതുണ്ടെന്നും അതിൽ ചൈനയും ഉൾപ്പെടുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ അതിർത്തിയിൽ ഇന്ത്യ സ്വന്തം നിലപാടിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കണമെന്നും രാജ്യത്തിന്റെ ശക്തി വർധിപ്പിക്കണമെന്നും ജയശങ്കർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
മക്ക പ്രതിരോധ കരാറിനെക്കുറിച്ചുള്ള ജയശങ്കറിന്റെ പ്രതികരണം ഒരു തരത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ തന്ത്രപരമായ സമീപനത്തിന്റെ സൂചനയാണ്. പുതിയ സഖ്യത്തെ അതിശയോക്തിപരമായി അവതരിപ്പിക്കാതെയും പൂർണമായി തള്ളിക്കളയാതെയും, അതിന്റെ യഥാർഥ സൈനികവും തന്ത്രപരവുമായ സ്വാധീനം വിലയിരുത്താനുള്ള സമീപനമാണ് ന്യൂഡൽഹി സ്വീകരിക്കുന്നത്. പാകിസ്ഥാൻ-സൗദി-തുർക്കി ബന്ധം ഭാവിയിൽ എത്രത്തോളം സൈനിക സഹകരണമായി മാറും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും മക്ക കരാറിന്റെ യഥാർഥ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാകുക.
മക്ക കരാർ: 'എന്താണ് ഇതുവരെ ചെയ്തത്?' പാകിസ്ഥാൻ-സൗദി-തുർക്കി സഖ്യത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത് ജയശങ്കർ
