കഴിഞ്ഞ മാസം നടന്ന വിദ്യാര്ഥി പ്രതിഷേധത്തെ നിങ്ങള് അനുകൂലിച്ചാലും ശക്തമായി എതിര്ത്താലും, അതേക്കുറിച്ച് മാധ്യമങ്ങളില് ധാരാളം വാര്ത്തകളും റിപ്പോര്ട്ടുകളും നമുക്ക് ലഭിച്ചു. എന്താണ് സംഭവിച്ചതെന്നും പ്രതിഷേധക്കാരോടും പൊലീസിനോടും എങ്ങനെയാണ് പെരുമാറിയതെന്നും നമുക്ക് വ്യക്തമായ ധാരണയുണ്ട്. പ്രതിഷേധക്കാരെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രൊഫൈലുകളും അവരില് പലരുമായുള്ള അഭിമുഖങ്ങളും നമുക്ക് ലഭിച്ചു. അവരുടെ ഭാവി പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്ച്ചകളും അവരുടെ രീതിയും തന്ത്രവും വിജയവും സംബന്ധിച്ച വിലയിരുത്തലുകളും നമ്മള് കേട്ടു. ഇവയെല്ലാം വസ്തുനിഷ്ഠമായോ സന്തുലിതമായോ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാകണമെന്നില്ല. എന്നാല് അവയെല്ലാം മാധ്യമങ്ങളില് ലഭ്യമായിരുന്നു.
പക്ഷേ നമുക്ക് ലഭിക്കാതെ പോയത് നമ്മള്, അതായത് ജനങ്ങള്- ഇന്ത്യ- സംഭവിച്ചതിനെ എങ്ങനെ കണ്ടു എന്നതായിരുന്നു.
പ്രതിഷേധക്കാരെ ജനങ്ങള് എങ്ങനെയാണ് കാണുന്നത്? അവരോട് നടത്തിയ പെരുമാറ്റത്തെ എങ്ങനെ വിലയിരുത്തുന്നു? രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെ പ്രതികരണത്തെക്കുറിച്ച് എന്താണ് അഭിപ്രായം? ഉന്നത നേതൃത്വത്തിന്റെ മൗനത്തെ എങ്ങനെയാണ് കാണുന്നത്? തീര്ച്ചയായും, ഒടുവില് സംഭവിച്ചതിനെക്കുറിച്ചും ജനങ്ങളുടെ അഭിപ്രായമെന്താണ്?
മറ്റൊരു തരത്തില് പറഞ്ഞാല്, കഴിഞ്ഞ മാസത്തെ സംഭവങ്ങള്, പ്രസ്താവനകള്, പെരുമാറ്റങ്ങള്, സംഭവവികാസങ്ങള് എന്നിവയോട് ഇന്ത്യന് ജനത എങ്ങനെയാണ് പ്രതികരിച്ചതെന്ന് യഥാര്ഥത്തില് കണ്ടെത്താന് ശ്രമിച്ച സര്വേകളോ അഭിപ്രായ വോട്ടെടുപ്പുകളോ നമുക്ക് ലഭിച്ചില്ല.
'ഇപ്പോള് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിഷയം എന്താണ്?' അല്ലെങ്കില് 'നിങ്ങള് ആര്ക്കാണ് വോട്ട് ചെയ്യുക?' തുടങ്ങിയ പൊതുവായ ചോദ്യങ്ങള് ചോദിച്ച ഒന്നുരണ്ട് അഭിപ്രായ സര്വേകള് ഉണ്ടായിരിക്കാം. എന്നാല് ജൂലൈയിലെ നാടകീയ സംഭവവികാസങ്ങള്ക്ക് ശേഷം ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങള് അര്ഥശൂന്യമായിരുന്നുഅപ്രസക്തമല്ലെങ്കില്. നമുക്ക് ആവശ്യമായിരുന്നത് വ്യക്തവും കൃത്യവുമായ ചോദ്യങ്ങളായിരുന്നു. പക്ഷേ ആരും അത് ചെയ്തില്ല.
ഞാന് അറിയാന് ആഗ്രഹിച്ചതും എവിടെയും കണ്ടെത്താന് കഴിയാതിരുന്നതുമായ ചില കാര്യങ്ങള് ഇതാ.
ആദ്യം, ചോദിക്കേണ്ടിയിരുന്ന പൊതുവായ ചോദ്യങ്ങള്: ജന്തര് മന്തറില് നടന്ന പ്രതിഷേധത്തെക്കുറിച്ച് നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായമെന്താണ്? പാര്ലമെന്റിലേക്ക് നടത്താന് ശ്രമിച്ച മാര്ച്ച് ന്യായീകരിക്കാവുന്നതായിരുന്നോ? പൊലീസ് പ്രൊഫഷണലായാണോ അതോ ക്രൂരമായാണോ പ്രതികരിച്ചത്? വിദ്യാര്ഥികള്ക്കെതിരെ കണ്ണീര്വാതകവും ലാത്തിയും പ്രയോഗിച്ചത് ന്യായമായിരുന്നോ? പ്രതിഷേധിച്ച വിദ്യാര്ഥികള് ഉന്നത രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളെ പരിഹസിച്ച് ഇന്സ്റ്റഗ്രാം റീലുകളിലും സോഷ്യല് മീഡിയയിലും സന്ദേശങ്ങള് പോസ്റ്റ് ചെയ്തതിനെ നിങ്ങള് അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ടോ? മന്ത്രിമാര് പ്രതിഷേധക്കാരുമായി അവര് ചര്ച്ചയ്ക്ക് എത്തിയതിനെക്കാള് വളരെ മുമ്പുതന്നെ സംസാരിക്കാന് ശ്രമിക്കേണ്ടിയിരുന്നോ?
ഇതുപോലെ ഇനിയും ധാരാളം ചോദ്യങ്ങളുണ്ട്. ഞാന് ഏതാനും നിര്ദേശങ്ങള് മാത്രമാണ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.
രണ്ടാമതായി, നമുക്ക് അറിയേണ്ടിയിരുന്ന കൂടുതല് നിര്ദിഷ്ടമായ വിഷയങ്ങള്: സോനാം വാങ്ചുക്കിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്നാഴ്ച നീണ്ട നിരാഹാര സമരത്തെയും നിങ്ങള് എങ്ങനെ കാണുന്നു? ഡല്ഹിയില് വിദ്യാര്ഥികള്ക്കെതിരെ പെല്ലറ്റ് തോക്കുകളും ബിഹാറില് എ കെ-47 തോക്കുകളും ഉപയോഗിച്ചതിനെ ന്യായീകരിക്കാനാകുമോ? പ്രതിഷേധങ്ങളോട് സര്ക്കാര് എത്രത്തോളം ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെയും ഫലപ്രദമായും പ്രതികരിച്ചു? ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയുടെ മൗനം മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണെന്ന് നിങ്ങള് കരുതുന്നുണ്ടോ, അതോ വിശദീകരിക്കാനാകാത്തതാണോ? പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്സ്റ്റഗ്രാം ഉപയോഗിച്ചത് ഫലപ്രദമായിരുന്നോ? തന്നെ അധിക്ഷേപിച്ചവരോട് താന് ക്ഷമിച്ചുവെന്ന് പറഞ്ഞത് ശരിയായിരുന്നോ, അതോ അത് അസംവേദനാപരവും അഹങ്കാരപരവുമായിരുന്നോ?
വീണ്ടും പറയട്ടെ, ഉയര്ത്താമായിരുന്ന വിഷയങ്ങള് ഇനിയും നിരവധിയുണ്ട്. ഏറ്റവും വ്യക്തമായവയില് ചിലത് മാത്രമാണ് ഞാന് പരാമര്ശിക്കുന്നത്.
വിശ്വാസ്യതയുള്ള മറ്റേതൊരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്തും മാധ്യമങ്ങള് ഇത്തരം അഭിപ്രായ സര്വേകള് നടത്താന് ഉടന് മുന്നിട്ടിറങ്ങുമായിരുന്നു. ആദ്യം ടെലിഫോണ് സര്വേകള്. പിന്നീട് മഹാനഗരങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള സര്വേകള്. അവ നടത്താന് ഏറ്റവും എളുപ്പവും വേഗതയേറിയതുമായ മാര്ഗങ്ങളാണവ. അതിനുശേഷം ഒരാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിലോ പത്ത് ദിവസത്തിനുള്ളിലോ കൂടുതല് വിപുലവും കൃത്യമായ രീതിയില് തയ്യാറാക്കിയ അഭിപ്രായ സര്വേകളും പുറത്തുവരുമായിരുന്നു.
പ്രതിഷേധങ്ങള് അവസാനിച്ച് മൂന്നാഴ്ചയിലേറെയായ ഈ സമയത്ത്, കഴിഞ്ഞ മാസത്തെ നിര്ണായക സംഭവവികാസങ്ങളെ രാജ്യം എങ്ങനെയാണ് വിലയിരുത്തിയതെന്നതിനെക്കുറിച്ച് വിശ്വാസ്യതയുള്ളതും സാമാന്യം സമഗ്രവുമായ ഒരു ചിത്രം നമുക്ക് ലഭിക്കേണ്ടതായിരുന്നു.
പക്ഷേ, നിര്ഭാഗ്യവശാല്, നമുക്കത് ലഭിച്ചിട്ടില്ല.
ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹമെന്ന നിലയില് നമുക്ക് ഇത് അറിയേണ്ടതുണ്ട്. പകരം, നാം അജ്ഞരാണ്.
നമ്മുടെ മാധ്യമങ്ങള് ഇത്തരമൊരു കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചില്ലെന്നോ ഇത്തരം സര്വേകള് അനാവശ്യവും അപ്രസക്തവുമാണെന്ന് കരുതിയെന്നോ എനിക്ക് വിശ്വസിക്കാനാകുന്നില്ല. ഇല്ല. എന്റെ മാധ്യമ പ്രവര്ത്തക സമൂഹം ഇത്തരം സര്വേകള്ക്കായി ശക്തമായി ആവശ്യപ്പെടുമായിരുന്നുവെന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പിച്ച് പറയാനാകും. ഓരോ മാധ്യമ പ്രവര്ത്തകന്റെയും സ്വാഭാവിക ബോധം ഇത്തരം സര്വേകള് ആവശ്യപ്പെടുമായിരുന്നു.
അപ്പോള് എന്താണ് സംഭവിച്ചത്?
എനിക്ക് ഊഹിക്കാനാകും. എന്റെ ഊഹം ശരിയാണെന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്.
അധികാരസ്ഥാനത്തുള്ള ആരോ, ഒരു എഡിറ്ററോ, ഒരുപക്ഷേ സ്ഥാപന ഉടമയോ ഇത്തരം സര്വേകള് വേണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കണം. അവയുടെ കണ്ടെത്തലുകള് സര്ക്കാരിനെ അസ്വസ്ഥപ്പെടുത്തുമെന്ന് അവര് തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കണം. അതിനാല് അത്തരം സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കാന് അവര് തീരുമാനിച്ചിരിക്കണം.
നമ്മുടെ ഭരണാധികാരികളുടെ ആത്മാഭിമാനം സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് മുന്ഗണന നല്കുകയും അതിന്റെ വിലയായി വായനക്കാര്ക്കും പ്രേക്ഷകര്ക്കും യഥാര്ഥത്തില് ആവശ്യമായ വിവരങ്ങളും വിലയിരുത്തലും നിഷേധിക്കുകയും ചെയ്തതായിരിക്കണം അവരുടെ തീരുമാനം.
ഇത് അച്ചടി മാധ്യമങ്ങള്ക്കും ടെലിവിഷന് ചാനലുകള്ക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്.
ഇതൊരു തീര്ത്തും ദുഃഖകരമായ, അല്ല, ദുരന്തകരമായ നിഗമനമാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ ജനങ്ങളെ പൂര്ണമായി വിവരമുള്ളവരാക്കി നിലനിര്ത്താനുള്ള വെല്ലുവിളി ഏറ്റെടുക്കാന് നമ്മുടെ മാധ്യമങ്ങളെ ആശ്രയിക്കാനാകില്ലെന്നാണിത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
അത് തന്നെ മറ്റുചില ചോദ്യങ്ങള് ഉയര്ത്തുന്നു.
പിന്നെ എന്തിനാണ് നമുക്ക് മാധ്യമങ്ങള്? അവ സ്വതന്ത്രവും നിര്ഭയവുമാണെന്ന് യഥാര്ഥത്തില് അവകാശപ്പെടാനാകുമോ?
എന്നാല് ഇതുകൊണ്ട് കഥ അവസാനിക്കുന്നില്ല. ഈ ഫലം നമ്മള് ഏറെ അഭിമാനിക്കുന്ന ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശക്തിയെ തന്നെ കുറയ്ക്കുന്നതാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യത്തിന്, പതിറ്റാണ്ടുകളായി രാജ്യത്തെ ബാധിച്ച ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവ വികാസങ്ങളിലൊന്നിനെക്കുറിച്ച് രാജ്യം എന്താണ് ചിന്തിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്താന് ആവശ്യമായ ധൈര്യമോ സ്വഭാവശക്തിയോ ഇല്ലാതായിരിക്കുകയാണ്.
ഒരു ചോദ്യം ഉന്നയിച്ചുകൊണ്ട് ഞാന് അവസാനിപ്പിക്കട്ടെ.
നമ്മളില് പലരും ഹൃദയത്തില് ഇതിനകം അനുഭവിക്കുന്ന ഒരു സത്യം പുറത്തുവരുമെന്ന് നാം ഭയപ്പെടുന്നുണ്ടോ? അതേസമയം, ആ സത്യം അറിഞ്ഞാല് പലരും ഞെട്ടിപ്പോകുമോ? അതുകൊണ്ടാണോ മാധ്യമങ്ങള് നമ്മോട് അത് പറയാതിരുന്നത്?
ഓരോരുത്തരും വ്യക്തിപരമായി ഉത്തരം നല്കേണ്ട ചോദ്യമാണിത്.
എന്നാല് മറ്റൊരു കാര്യം കൂടി പറയട്ടെ.
മാധ്യമങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം നമ്മെ സമാധാനത്തോടെ ഉറക്കിക്കിടത്തുക എന്നതല്ല; നമ്മെ ഉണര്ത്തുകയും വിവരമറിയിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്.
അവസാനം, ഈ മൗനം നാം അംഗീകരിക്കുന്നുവെങ്കില്, അത് നമ്മെക്കുറിച്ചുതന്നെ ചിലത് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
എന്തുകൊണ്ടാണ് നാം ഈ അവസ്ഥ അംഗീകരിക്കുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് അതിനെതിരെ പ്രതിഷേധിക്കാത്തത്?
ഇത് നമ്മളെല്ലാവരും ഉത്തരം പറയേണ്ട ചോദ്യമാണ്.
(കരണ് ഥാപറിന്റെ ലേഖനത്തിന് കടപ്പാട്)