കൊച്ചി : കേരള രാഷ്ട്രീയത്തെയും വികസന ചർച്ചകളെയും വർഷങ്ങളോളം ചൂടുപിടിപ്പിച്ച കെ-റെയിൽ സിൽവർലൈൻ പദ്ധതി പുതിയ വി.ഡി സതീശൻ സർക്കാർ ഔദ്യോഗികമായി റദ്ദാക്കി. മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എൽഡിഎഫ് സർക്കാർ കേരളത്തിന്റെ ഭാവി വികസന പദ്ധതിയായി ഉയർത്തിക്കാട്ടിയിരുന്ന സിൽവർലൈൻ, തുടക്കം മുതൽ തന്നെ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ-ജനകീയ പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ പദ്ധതി അവസാനിപ്പിച്ചതോടെ, വർഷങ്ങളായ സമരത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വിജയമെന്ന വിലയിരുത്തലും അതേസമയം കേരളത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസന ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള പുതിയ ചർച്ചകളും ശക്തമാകുകയാണ്.
കാസർകോട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ ഏകദേശം 530 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ അതിവേഗ റെയിൽപാത സ്ഥാപിക്കാനായിരുന്നു കെ-റെയിൽ പദ്ധതിയിലൂടെ ലക്ഷ്യമിട്ടത്. നാല് മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഒരു അറ്റത്ത് നിന്ന് മറ്റേ അറ്റത്തെത്താമെന്ന വാഗ്ദാനത്തോടെയായിരുന്നു പദ്ധതി അവതരിപ്പിച്ചത്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഗതാഗത രംഗത്ത് വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കുന്ന സ്വപ്നപദ്ധതിയെന്ന നിലയിലാണ് എൽഡിഎഫ് സർക്കാർ ഇതിനെ അവതരിപ്പിച്ചത്.
എന്നാൽ സർവേ നടപടികൾ ആരംഭിച്ചതോടെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ശക്തമായ എതിർപ്പാണ് ഉയർന്നത്. ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ, ജനവാസ മേഖലകളിലെ ഒഴിപ്പിക്കൽ ഭീഷണി, പരിസ്ഥിതി ആശങ്കകൾ, വൻ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത, പദ്ധതിയുടെ പ്രായോഗികത എന്നിവ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയായിരുന്നു പ്രതിഷേധം. വീടുകളുടെ മുന്നിൽ സ്ഥാപിച്ച മഞ്ഞക്കുറ്റികൾ പിഴുതെറിയുന്ന സമരങ്ങൾ സംസ്ഥാനവ്യാപകമായി നടന്നു. സ്ത്രീകളും വയോധികരുമടക്കമുള്ള സാധാരണ ജനങ്ങൾ നേരിട്ട് സമരരംഗത്തിറങ്ങിയതും ശ്രദ്ധേയമായി.
അന്ന് പ്രധാന പ്രതിപക്ഷമായിരുന്ന യുഡിഎഫും ബിജെപിയും സമരത്തിന് ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണ നൽകി. ഇപ്പോഴത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി വി.ഡി. സതീശൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരിക്കെ കെ-റെയിലിനെതിരെ ഏറ്റവും ശക്തമായി രംഗത്തുണ്ടായിരുന്ന നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു. 'ജനങ്ങളെ കുടിയിറക്കുന്ന വികസനം കേരളത്തിന് വേണ്ട' എന്ന മുദ്രാവാക്യമാണ് യുഡിഎഫ് മുന്നോട്ടുവച്ചത്. കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ പല സ്ഥലങ്ങളിലും സമരക്കാരോടൊപ്പം അറസ്റ്റിലാവുകയും ചെയ്തു.
ബിജെപിയും പദ്ധതി 'സാമ്പത്തിക ദുരന്തം' ആണെന്ന് ആരോപിച്ച് ശക്തമായ പ്രചാരണം നടത്തി. കേന്ദ്ര സർക്കാർ അനുമതി നൽകുന്നതിൽ മന്ദഗതിയിലായതും പദ്ധതി മുന്നോട്ടുപോകുന്നതിൽ തിരിച്ചടിയായി.
പദ്ധതിക്കെതിരായ പ്രധാന വിമർശനങ്ങളിൽ ഒന്ന് അതിന്റെ വൻ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയായിരുന്നു. ഒരു ലക്ഷം കോടി രൂപയ്ക്കടുത്ത് ചെലവ് പ്രതീക്ഷിച്ച പദ്ധതിക്കായി വിദേശ വായ്പകളെ ആശ്രയിക്കേണ്ടിവരുമെന്ന ആശങ്ക സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ ഉയർത്തി. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കടബാധ്യത കൂടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ കെ-റെയിൽ കേരളത്തെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നയിക്കുമെന്നായിരുന്നു വിമർശനം.
പരിസ്ഥിതി രംഗത്തുനിന്നും ശക്തമായ എതിർപ്പുണ്ടായി. വയലുകൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, ജനസാന്ദ്ര മേഖലകൾ എന്നിവയെ ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്ക പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ ഉന്നയിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് പ്രളയാനന്തര കേരളത്തിൽ വലിയ നിർമാണപദ്ധതികളുടെ ആഘാതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ കെ-റെയിൽ വിരുദ്ധ സമരത്തിന് കൂടുതൽ പിന്തുണ നേടിക്കൊടുത്തു.
അതേസമയം, കെ-റെയിൽ അനുകൂലികൾ പദ്ധതി കേരളത്തിന്റെ ഭാവിക്ക് അനിവാര്യമാണെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇപ്പോഴും. ദേശീയപാത വികസനം മാത്രം മതിയാകില്ലെന്നും ഭാവിയിൽ സംസ്ഥാനത്തിന് അതിവേഗ പൊതുഗതാഗത സംവിധാനം അനിവാര്യമാണെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ദീർഘകാല വികസന കാഴ്ചപ്പാട് രാഷ്ട്രീയ എതിർപ്പുകൾ മൂലം ഉപേക്ഷിച്ചുവെന്ന വിമർശനവും ഉയരുന്നുണ്ട്.
പദ്ധതി റദ്ദാക്കാനുള്ള സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനം രാഷ്ട്രീയമായി യുഡിഎഫിന് വലിയ പ്രതീകാത്മക വിജയമായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് നൽകിയ പ്രധാന വാഗ്ദാനങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇപ്പോൾ സർക്കാർ നടപ്പാക്കിയിരിക്കുന്നത്. അതേസമയം, കേരളത്തിന്റെ ഭാവി ഗതാഗത വികസനത്തിന് പകരം എന്ത് മോഡലാണ് സർക്കാർ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുക എന്ന ചോദ്യവും ഉയരുന്നുണ്ട്.
കെ-റെയിൽ അവസാനിച്ചെങ്കിലും അതുയർത്തിയ ചർച്ചകൾ അവസാനിച്ചിട്ടില്ല. വികസനവും പരിസ്ഥിതിയും, വേഗതയും ജനജീവിതവും, അടിസ്ഥാനസൗകര്യവും സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയും തമ്മിലുള്ള സന്തുലനം എങ്ങനെ കണ്ടെത്തുമെന്ന ചോദ്യം കേരളത്തിന്റെ മുന്നിൽ ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണ്.
കെ-റെയിൽ പദ്ധതി ചുരുട്ടിക്കെട്ടി സതീശൻ സർക്കാർ; വർഷങ്ങളായ സമരത്തിന് രാഷ്ട്രീയ വിജയം, വികസന ചർച്ച വീണ്ടും സജീവം
