പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണത്തിനും ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂറിനും പിന്നാലെ മാസങ്ങളോളം കാത്തിരിപ്പ്; വധുക്കളും ബന്ധുക്കളും ഇന്ത്യയിലെത്തിയത് മൂന്നാം രാജ്യങ്ങൾ വഴി.
പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണത്തിനും ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂറിനും പിന്നാലെ മാസങ്ങളോളം കാത്തിരിപ്പ്; വധുക്കളും ബന്ധുക്കളും ഇന്ത്യയിലെത്തിയത് മൂന്നാം രാജ്യങ്ങൾ വഴി.
ന്യൂഡൽഹി: പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണത്തിനും തുടർന്നുണ്ടായ ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ സംഘർഷത്തിനും പിന്നാലെ അടച്ച വാഗാ-അട്ടാരി അതിർത്തി നിരവധി കുടുംബങ്ങളുടെ വിവാഹസ്വപ്നങ്ങൾക്കും തടസ്സമായി. എന്നാൽ മാസങ്ങൾ നീണ്ട കാത്തിരിപ്പിനൊടുവിൽ പാകിസ്ഥാനിലെ സിന്ധ് പ്രവിശ്യയിൽനിന്നുള്ള 150ഓളം വധുക്കൾക്ക് ഇന്ത്യയിലെത്താൻ വഴിയൊരുങ്ങി. ഇന്ത്യൻ യുവാക്കളുമായി നേരത്തെ വിവാഹനിശ്ചയം കഴിഞ്ഞിരുന്ന ഇവർ മൂന്നാം രാജ്യങ്ങൾ വഴിയുള്ള വിമാനയാത്രയിലൂടെയാണ് ഇന്ത്യയിലെത്തിയത്.
വധുക്കൾക്കൊപ്പം ഏകദേശം 450 ബന്ധുക്കളും ഇന്ത്യയിലെത്തിയെന്നാണ് സിന്ധി സമൂഹനേതാവ് രാജേഷ് ഝാംബിയ വെളിപ്പെടുത്തിയത്. മസ്കറ്റ്, ദുബായ്, ശ്രീലങ്ക, ബംഗ്ലാദേശ് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലൂടെ കണക്ഷൻ വിമാനങ്ങളിലാണ് യാത്ര. നേരത്തെ വാഗാ-അട്ടാരി അതിർത്തി വഴിയുള്ള യാത്രയും വിസ നടപടികളും താരതമ്യേന എളുപ്പമായിരുന്നതിനാൽ ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ അതിർത്തിക്കപ്പുറമുള്ള സിന്ധി കുടുംബങ്ങളിൽ വിവാഹബന്ധങ്ങൾ സാധാരണമായിരുന്നു.
പഹൽഗാം ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ എല്ലാം മാറി
ജമ്മു കശ്മീരിലെ പഹൽഗാമിൽ 26 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ട ഭീകരാക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ ഇന്ത്യ ശക്തമായ നടപടികളിലേക്ക് നീങ്ങി. ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂറിന് ശേഷം വാഗാ-അട്ടാരി അതിർത്തിയിലൂടെയുള്ള യാത്രകൾ നിർത്തിവച്ചതോടെ ഇന്ത്യയിൽ വിവാഹം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്ന നിരവധി പാകിസ്ഥാൻ സിന്ധി കുടുംബങ്ങൾ പ്രതിസന്ധിയിലായി.
നാഗ്പുർ, റായ്പുർ, ജോധ്പുർ, പൂനെ തുടങ്ങി വിവിധ നഗരങ്ങളിലായിരുന്നു ഈ വിവാഹങ്ങൾ നടക്കേണ്ടിയിരുന്നത്. അതിർത്തി അടഞ്ഞതോടെ വിവാഹ തീയതികൾ നീളുകയും കുടുംബങ്ങൾ അനിശ്ചിതത്വത്തിലാകുകയും ചെയ്തു.
ആശ്രയമായത് പ്രത്യേക വിസ
പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരം തേടി കുടുംബങ്ങൾ റായ്പുർ ആസ്ഥാനമായ ശദാനി ദർബാറിന്റെ ആത്മീയ മേധാവി സന്ത് യുധിഷ്ഠിർലാൽ ശദാനിയെ സമീപിച്ചു. പാകിസ്ഥാനിലെ സിന്ധ് പ്രവിശ്യയിലെ ഗോട്കിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ പ്രമുഖ ഹിന്ദു തീർഥാടനകേന്ദ്രത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തെ സമീപിച്ച് പ്രത്യേക വിസ അനുവദിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
തുടർന്ന് വ്യവസ്ഥകളോടെയുള്ള പ്രത്യേക വിമാനയാത്രാ വിസകൾക്ക് അനുമതി ലഭിച്ചു. ഏപ്രിൽ മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് 2026 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ആദ്യത്തെ വലിയ സംഘം ഇന്ത്യയിലെത്തിയതായി സമുദായനേതാക്കൾ പറയുന്നു.
അതിർത്തിക്ക് പകരം മൂന്നാം രാജ്യങ്ങൾ
ഇത്തവണത്തെ യാത്രയുടെ പ്രത്യേകത ഇന്ത്യ-പാക് അതിർത്തിയിലൂടെയല്ല എന്നതാണ്. ദുബായ്, ഒമാൻ, ശ്രീലങ്ക, ബംഗ്ലാദേശ് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലൂടെയാണ് കുടുംബങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെത്തിയത്. അതോടെ രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾക്കിടയിലും വ്യക്തിബന്ധങ്ങൾ നിലനിർത്താൻ സമൂഹങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന വഴികളും ശ്രദ്ധേയമാകുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെത്തിയ 150 വധുക്കളിൽ 15 പേരുടെ വിവാഹം നാഗ്പുരിലാണ് നടക്കുന്നത്. ഏറെക്കാലമായി നീണ്ടുനിന്ന കുടുംബങ്ങളുടെ കാത്തിരിപ്പിനാണ് ഇതോടെ അവസാനമായത്.
കാത്തിരിക്കുന്നത് 300ഓളം പേർ കൂടി
എന്നാൽ കഥ ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല. ഇന്ത്യയിലെത്താൻ ഏകദേശം 300ഓളം പാകിസ്ഥാൻ സിന്ധി വനിതകൾ കൂടി വിസയ്ക്കായി അപേക്ഷ നൽകി കാത്തിരിക്കുകയാണെന്ന് ഝാംബിയ പറയുന്നു.
ഇത് ഒരു വിവാഹവാർത്ത മാത്രമല്ല. ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ ബന്ധത്തിലെ കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾക്കിടയിലും അതിർത്തിക്കപ്പുറമുള്ള സാംസ്കാരികവും കുടുംബപരവുമായ ബന്ധങ്ങൾ എത്ര ആഴത്തിലുള്ളതാണെന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം കൂടിയാണ്. അതിർത്തികൾ അടയ്ക്കാനും യാത്രകൾ തടയാനും രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങൾക്ക് കഴിയുമ്പോഴും പതിറ്റാണ്ടുകളായി രൂപപ്പെട്ട കുടുംബബന്ധങ്ങൾ പൂർണമായി വിച്ഛേദിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
വാഗാ-അട്ടാരി കവാടം അടഞ്ഞപ്പോൾ വിമാനത്താവളങ്ങളും മൂന്നാം രാജ്യങ്ങളുമാണ് പുതിയ പാലങ്ങളായത്. ഇനി കാത്തിരിക്കുന്നത് വിസ ലഭിക്കാനുള്ള 300ഓളം വധുക്കളാണ് — അവരുടെ വിവാഹസ്വപ്നങ്ങൾക്ക് അതിർത്തിക്കപ്പുറം വീണ്ടും വഴിയൊരുങ്ങുമോ എന്നതാണ് അടുത്ത ചോദ്യം.