വാഷിംഗ്ടണ്: ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കാനോ രാജ്യത്തിന്റെ ഊര്ജ്ജ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്ക്ക് നേരെ ആക്രമണം നേരിടാനോ ഇറാന് ചൊവ്വാഴ്ച നല്കിയ സമയപരിധി നീട്ടിവെക്കില്ലെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ട്രംപ് പറഞ്ഞു. 'ഇത് വീണ്ടും നീട്ടാന് പോകുന്നില്ല,' വൈറ്റ് ഹൗസ് വാര്ഷിക ഈസ്റ്റര് എഗ് റോളില് ട്രംപ് മാധ്യമ പവര്ത്തകരോട് പറഞ്ഞു. 'ഞാന് അവര്ക്ക് ഒരു അവസരം നല്കി, അവര് ആ അവസരം ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് ഞാന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. അവര് അങ്ങനെ ചെയ്തില്ലെങ്കില് അത് കുഴപ്പമാണ്.'
തന്ത്രപ്രധാനമായ ജലപാത തുറക്കുന്നതിന് പകരമായി 45 ദിവസത്തേക്ക് ശത്രുത അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള യു എസിന്റെയും പ്രാദേശിക മധ്യസ്ഥരുടെയും നിര്ദ്ദേശം ഇറാന് നിരസിച്ചിരുന്നു. സ്ഥിരമായ വെടിനിര്ത്തല് ആവശ്യപ്പെടുന്ന തെഹ്റാന്റെ പ്രതി നിര്ദ്ദേശം താന് കണ്ടതായി ട്രംപ് പറഞ്ഞു, അത് 'മതിയായതല്ല' എന്ന് പറഞ്ഞെങ്കിലും അതൊരു സുപ്രധാന ചുവടുവെപ്പ് ആണെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
ഇറാന്റെ ഊര്ജ്ജ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്ക്കെതിരായ യു എസ് ആക്രമണങ്ങളും മേഖലയിലെ രാജ്യങ്ങള്ക്കെതിരെ ഇറാന് നടത്തുന്ന പ്രതികാര നടപടികളും തടയാന് പാകിസ്ഥാന്, ഈജിപ്ത്, തുര്ക്കി എന്നിവ 45 ദിവസം നീണ്ടുനില്ക്കുന്ന വെടിനിര്ത്തല് ഉറപ്പാക്കാന് ശ്രമിക്കുന്നതായി ആക്സിയോസ് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു.
ഇറാനിയന് പാലങ്ങളും വൈദ്യുത നിലയങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നത് യുദ്ധക്കുറ്റമാകുമെന്ന ആരോപണത്തെയും ട്രംപ് തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
യുദ്ധക്കുറ്റമെന്നാല് ബുദ്ധിമാന്ദ്യമുള്ള നേതൃത്വമുള്ള രോഗബാധിത രാജ്യത്തെ ആണവായുധം കൈവശം വയ്ക്കാന് അനുവദിക്കുന്നതാണ് യുദ്ധക്കുറ്റമാണെന്നും ട്രംപ് പറഞ്ഞു.
ട്രംപിന്റെ പോസ്റ്റ് യു എന് സെക്രട്ടറി ജനറലിനെ 'ഭയപ്പെടുത്തി' എന്ന് വക്താവ് സ്റ്റെഫാന് ഡുജാറിക് പറഞ്ഞു. 'ഒരു പ്രത്യേക സിവിലിയന് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള് സൈനിക ലക്ഷ്യമാവുകയും അമിതമായ സിവിലിയന് ദ്രോഹത്തിന് കാരണമാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്താല് അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം അവയ്ക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങളെ ഇപ്പോഴും നിരോധിക്കുമെന്ന് യു എന് സെക്രട്ടറി ജനറല് പറഞ്ഞു.
തിങ്കളാഴ്ച യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യ ദിവസത്തിനു ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ആക്രമണങ്ങള് നടന്നതായി പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി പീറ്റ് ഹെഗ്സെത്ത് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഇസ്രായേല്, കുവൈത്ത്, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് എന്നിവ തിങ്കളാഴ്ച വരെ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് ഇറാനിയന് ആക്രമണങ്ങള് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു. ഇറാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ പെട്രോകെമിക്കല് പ്ലാന്റ് ഇസ്രായേല് ആക്രമിച്ചു. രാജ്യത്തെ പെട്രോകെമിക്കല് ഉല്പാദനത്തിന്റെ 50 ശതമാനം ഇവിടെയാണ് നടക്കുന്നതെന്ന് പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഇസ്രായേല് കാറ്റ്സ് പറഞ്ഞു.
ആവര്ത്തിച്ചുള്ള കാലതാമസങ്ങള്ക്കിടയിലും ഫെബ്രുവരി അവസാനം യു എസ്, ഇസ്രായേല് ആക്രമണങ്ങള് മൂലമുണ്ടായ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ തന്റെ ദൂതന്മാരും ഇറാന് നേതൃത്വവും തമ്മില് നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചര്ച്ചകള് ട്രംപ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
യു എസുമായുള്ള സന്ദേശ കൈമാറ്റത്തിന് ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ഇസ്മായില് ബഗായ് സമ്മതിച്ചു, എന്നാല് തെഹ്റാന് വെറും ഇടവേളയ്ക്ക് പകരം യുദ്ധത്തിന് ഒരു നിശ്ചിത അന്ത്യം കുറിക്കാന് ശ്രമിക്കുകയാണെന്ന് ഷാര്ഗ് പത്രം റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു. ചക്രം ആവര്ത്തിക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പില്ലാതെ ഒരു ഹ്രസ്വകാല തടങ്കല് 'യുക്തിസഹമായ വ്യക്തിയും ചെയ്യില്ല' എന്ന് സ്റ്റേറ്റ് ടി വി പറഞ്ഞതായി ബഗായ് ഉദ്ധരിച്ചു.
ഈ പോരാട്ടം ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ മരണത്തിന് കാരണമായി, അവരില് ഭൂരിഭാഗവും ഇറാനിലും ലെബനനിലുമാണ്, കൂടാതെ ലോകത്തിലെ എണ്ണ, ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിവാതക കയറ്റുമതിയുടെ അഞ്ചിലൊന്ന് ഭാഗവും സാധാരണയായി ഒഴുകുന്ന ഹോര്മുസ് വഴിയുള്ള കപ്പല് ഗതാഗതം ഏതാണ്ട് സ്തംഭിപ്പിച്ചു.
കുവൈത്തിന്റെ എണ്ണ ആസ്ഥാനവും അബുദാബിയിലെ പ്രധാന പെട്രോകെമിക്കല്സ് പ്ലാന്റും ഉള്പ്പെടെ, വാരാന്ത്യത്തില് തെഹ്റാന് ഊര്ജ്ജ ലക്ഷ്യങ്ങള് ആക്രമിക്കുന്നത് തുടര്ന്നു.
ഇറാന് അര്ദ്ധരാത്രി മുതല് നാല് തരംഗ മിസൈലുകള് വിക്ഷേപിച്ചതായി ഇസ്രായേല് പ്രതിരോധ സേന പറഞ്ഞു. ഹൈഫയില് നേരത്തെ തകര്ന്ന ഒരു വീട്ടില് നിന്ന് രണ്ട് മൃതദേഹങ്ങള് കണ്ടെടുത്തതായി അടിയന്തര സേവനങ്ങള് അറിയിച്ചു.
ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാര്ഡ് കോര്പ്സിന്റെ ഇന്റലിജന്സ് ഓര്ഗനൈസേഷന്റെ തലവനായ മജീദ് ഖാദിമി യു എസ്- ഇസ്രായേല് ആക്രമണത്തില് കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് ഇറാന്റെ അര്ധ- ഔദ്യോഗിക ഫാര്സ് വാര്ത്താ ഏജന്സി പറഞ്ഞു.
24 മണിക്കൂറിനുള്ളില് ഇറാന്റെ അനുമതിയോടെ പതിനഞ്ച് കപ്പലുകള് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ കടന്നുപോയതായി അര്ധ- ഔദ്യോഗിക ഫാര്സ് വാര്ത്താ ഏജന്സി റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു. ഇത് സംഘര്ഷം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പുള്ളതിനേക്കാള് ഏകദേശം 90 ശതമാനം കുറവാണെന്ന് കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു.
ഖത്തരി ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിവാതകം വഹിക്കുന്ന രണ്ട് ടാങ്കറുകള് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് വഴി പേര്ഷ്യന് ഗള്ഫില് നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാനുള്ള ശ്രമം ഉപേക്ഷിച്ചതായി റിപ്പോര്ട്ടുകള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
യു എസില്, 2022ന് ശേഷം ആദ്യമായി ശരാശരി ദേശീയ ചില്ലറ വില്പ്പന ഗ്യാസോലിന് വില ഗാലണിന് 4 ഡോളര് കവിഞ്ഞു. നവംബറിലെ മിഡ്ടേമിന് മുമ്പ് ജീവിതച്ചെലവിനെക്കുറിച്ച് ഉപഭോക്താക്കള് കൂടുതല് ആശങ്കാകുലരാകുന്നതിനാല്, ആ നിര്ണായക മാനസിക പരിധി കടക്കുന്നത് ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിനും റിപ്പബ്ലിക്കന്മാര്ക്കും രാഷ്ട്രീയ അപകടസാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
തെഹ്റാന്റെ സൈനിക ശേഷികളില് കൂടുതല് നാശനഷ്ടങ്ങള് വരുത്താന് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് ഇസ്രായേല് വ്യക്തമാക്കി, അതേസമയം ലെബനനിലെ ഹിസ്ബുള്ളയുടെ ആയുധപ്പുരയില് 10,000 വരെ ഹ്രസ്വ-ദൂര റോക്കറ്റുകള് ഉണ്ടെന്ന് ഇസ്രായേലി മാധ്യമങ്ങള് വാരാന്ത്യത്തില് ഉദ്ധരിച്ച സൈനിക ബ്രീഫിംഗുകള് പറയുന്നു. ഇറാനുമായി സഖ്യത്തിലേര്പ്പെട്ട ഹിസ്ബുള്ളയ്ക്കെതിരെ ഇസ്രായേല് സൈന്യം ലെബനനില് സമാന്തര യുദ്ധം നടത്തുകയാണ്.
സംഘര്ഷത്തില് അയ്യായിരത്തിലധികം പേര് കൊല്ലപ്പെട്ടു, അവരില് മുക്കാല് ഭാഗവും ഇറാനിലാണെന്ന് സര്ക്കാര് സംഘടനകളും യു എസ് ആസ്ഥാനമായുള്ള മനുഷ്യാവകാശ ആക്ടിവിസ്റ്റ് ന്യൂസ് ഏജന്സിയും പറയുന്നു. ലെബനനില് 1,400-ലധികം പേര് കൊല്ലപ്പെട്ടു, ഗള്ഫ് അറബ് രാജ്യങ്ങളിലുടനീളം ഡസന് കണക്കിന് പേര് മരിച്ചു.
സംഘര്ഷം എണ്ണവിലയെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്, ജെറ്റ് ഇന്ധനം, ഡീസല് തുടങ്ങിയ ഉത്പന്നങ്ങളുടെ വില കുതിച്ചുയരുന്നത് പണപ്പെരുപ്പത്തിന്റെ പുതിയ തരംഗത്തിന് ഭീഷണിയാണ്. യുദ്ധം സഖ്യത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അംഗങ്ങളില് നിന്നുള്ള ഉത്പാദനവും കയറ്റുമതിയും പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നതിനാല്, ഒപെക് പ്ലസ് അംഗങ്ങള് മെയ് മാസത്തേക്കുള്ള ഉത്പാദന ക്വാട്ട വര്ധിപ്പിച്ചു.