അങ്കാറ: നേറ്റോ ഉച്ചകോടിയിൽ മറ്റ് അംഗരാജ്യങ്ങളെ രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ച അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ്, ആതിഥേയ രാജ്യമായ തുർക്കിക്കും പ്രസിഡന്റ് റജബ് ത്വയ്യിബ് എർദോഗനും നൽകിയ പ്രത്യേക പരിഗണന അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധനേടിയിരിക്കുകയാണ്. ട്രംപിന്റെ സന്ദർശനം തുർക്കിയുടെ നയതന്ത്ര വിജയമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
അങ്കാറ വിമാനത്താവളത്തിൽ എർദോഗൻ നേരിട്ടെത്തിയാണ് ട്രംപിനെ സ്വീകരിച്ചത്. ഇരുനേതാക്കളും സൗഹൃദപരമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതിന് പിന്നാലെ, തുർക്കിക്കെതിരായ അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കുമെന്നും എഫ്35 യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ വിൽക്കുന്നതും പരിഗണിക്കുകയാണെന്നും ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2019ൽ റഷ്യയിൽ നിന്ന് എസ്400 വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനം വാങ്ങിയതിനെ തുടർന്നാണ് അമേരിക്ക തുർക്കിക്കെതിരെ ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയത്.
നേറ്റോ അംഗരാജ്യങ്ങൾ പ്രതിരോധച്ചെലവ് വർധിപ്പിക്കുന്നില്ലെന്ന് ട്രംപ് വീണ്ടും വിമർശിച്ചെങ്കിലും, എർദോഗൻ ആതിഥേയനായതിനാലാണ് ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതെന്ന് അദ്ദേഹം തുറന്നുപറഞ്ഞു. ട്രംപിന്റെ ഈ പരാമർശം തുർക്കിയുടെ നയതന്ത്ര വിജയമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
ഉച്ചകോടി അവസാനിച്ചപ്പോൾ ട്രംപ് തനിക്കും സൗഹൃദത്തിനും നൽകിയ പ്രാധാന്യത്തിന് നന്ദിയറിയിച്ചതായി എർദോഗനും പ്രതികരിച്ചു.
തുർക്കിക്കെതിരായ ഉപരോധം പിൻവലിക്കുമെന്ന ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനം അങ്കാറയ്ക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാണ്. എഫ്35 യുദ്ധവിമാന വിൽപ്പനയും വീണ്ടും സജീവ ചർച്ചയായെങ്കിലും, അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ അത് നടപ്പാകാൻ സാധ്യത കുറവാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. എസ്400 സംവിധാനം ഇപ്പോഴും കൈവശമുള്ളതിനാൽ നിയമപരമായ തടസ്സങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നു.
എർദോഗൻ സർക്കാരിനെതിരെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളെയും മാധ്യമപ്രവർത്തകരെയും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള നടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നേറ്റോയിലെ തുർക്കിയുടെ സൈനിക പ്രാധാന്യവും പ്രതിരോധ മേഖലയിൽ രാജ്യത്തിന്റെ വളർച്ചയും പശ്ചിമ രാജ്യങ്ങളുടെ നിലപാടിൽ മാറ്റമുണ്ടാക്കിയതായി രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
അമേരിക്കൻ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ജോ ബൈഡൻ മനുഷ്യാവകാശ വിഷയങ്ങളിൽ എർദോഗനോട് അകലം പാലിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ട്രംപ് അതിന് പകരം വ്യക്തിപരമായ സൗഹൃദത്തിനും തന്ത്രപരമായ സഹകരണത്തിനുമാണ് മുൻഗണന നൽകിയതെന്ന് ഉച്ചകോടി വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ട്രംപിന്റെ പിന്തുണയും അമേരിക്ക-തുർക്കി ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുമെന്ന സൂചനകളും എർദോഗന് ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിലും അന്താരാഷ്ട്ര വേദിയിലും നേട്ടമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ ഉപരോധം പിൻവലിക്കുന്നതും എഫ്35 കരാറും യാഥാർഥ്യമാകുമോ എന്നത് ഇനി അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസിന്റെയും തുടർ നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെയും തീരുമാനങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
നേറ്റോ വേദിയിൽ എർദോഗന്റെ നയതന്ത്ര നേട്ടം; ട്രംപിന്റെ പിന്തുണയിലൂടെ തുർക്കിക്ക് പുതിയ പ്രതീക്ഷകൾ
