ന്യൂയോർക്കിൽ നടന്ന ബഹുമത സംവാദത്തിൽ ആർഎസ്എസ് മേധാവി മോഹൻ ഭാഗവത് നടത്തിയ പരാമർശങ്ങൾ മതസൗഹാർദവും ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വ്യാഖ്യാനവും വീണ്ടും ചർച്ചയാക്കുകയാണ്. 'ഭാരതത്തിൽ മുസ്ലിംകൾ ഉണ്ടാകരുതെന്ന് ഏതെങ്കിലും ഹിന്ദു ചിന്തിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ ഹിന്ദുവായി തുടരില്ല' എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്താവനയാണ് ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായത്.
ഹിന്ദു രാഷ്ട്രം എന്ന ആശയം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന ആർഎസ്എസിനോട് മുസ്ലിംകൾക്ക് ആ രാഷ്ട്രത്തിൽ എന്താണ് സ്ഥാനം എന്ന ചോദ്യത്തിനുള്ള മറുപടിയായാണ് ഭാഗവത് ഈ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയത്. മുസ്ലിംകളെ പുറത്താക്കുകയോ അവരുടെ സാന്നിധ്യം നിഷേധിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കുന്നത്. അതുവഴി ഹിന്ദുത്വത്തെ മതവൈരത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയമായി കാണരുതെന്ന സന്ദേശമാണ് ഭാഗവത് നൽകാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
അതേസമയം, ഈ പ്രസ്താവനയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രസക്തി വിലയിരുത്തുമ്പോൾ വാക്കുകളും പ്രായോഗിക രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസവും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ ഭൂരിപക്ഷ-ന്യൂനപക്ഷ ബന്ധം, മതപരമായ ധ്രുവീകരണം, പൗരത്വം, ഭരണഘടനാപരമായ മതനിരപേക്ഷത തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ നിരന്തരം രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളുടെ കേന്ദ്രത്തിലാണ്. അതിനാൽ ആർഎസ്എസ് മേധാവിയുടെ ഇത്തരം പ്രസ്താവനകൾ കേവലം ആത്മീയ സന്ദേശമായി മാത്രമല്ല, സംഘടനയുടെ വിശാലമായ സാമൂഹികരാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലും വായിക്കപ്പെടും.
'മതങ്ങൾ പലതായിരിക്കാം, മനുഷ്യരാശി ഒന്നാണ്; സത്യം ഒന്നാണ്, അതിനെ വ്യത്യസ്ത രീതികളിലാണ് മനുഷ്യർ വിവരിക്കുന്നത്' എന്ന ഭാഗവതിന്റെ വിശദീകരണവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. മതപരമായ ആചാരങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായാലും മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സിന് വ്യത്യാസമില്ലെന്ന ആശയമാണ് അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവച്ചത്. ഇതിലൂടെ മതങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സഹവർത്തിത്വത്തിന് ഒരു ദാർശനിക അടിത്തറ അവതരിപ്പിക്കാനാണ് അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ മതസൗഹാർദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഇത്തരം പ്രസ്താവനകൾക്ക് യഥാർഥ അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നത് സമൂഹത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ സുരക്ഷ, തുല്യാവകാശം, വിവേചനരഹിതമായ പൗരത്വം എന്നിവയുമായി അവ എത്രത്തോളം പൊരുത്തപ്പെടുന്നു എന്നതിലൂടെയാണ്. 'മുസ്ലിംകൾക്കും ഭാരതത്തിൽ തുല്യ സ്ഥാനമുണ്ട്' എന്ന സന്ദേശം വ്യക്തമായി പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്കും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളിലേക്കും മാറുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് അതിനാൽ പ്രധാന ചോദ്യം.
ഭാഗവതിന്റെ ന്യൂയോർക്ക് പ്രസംഗം ഒരു വശത്ത് ഹിന്ദുത്വത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ആശയമായി അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമമായി കാണാം. മറുവശത്ത്, ആ ഉൾക്കൊള്ളൽ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന സമത്വത്തിന്റെയും മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും മാനദണ്ഡങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെടുന്നു എന്ന ചർച്ചയും തുടരും.
അതിനാൽ, 'മുസ്ലിംകൾ ഇല്ലാത്ത ഭാരതം' എന്ന ആശയത്തെ തള്ളിപ്പറഞ്ഞ ഭാഗവതിന്റെ വാക്കുകൾ തീർച്ചയായും ശ്രദ്ധേയമാണ്. എന്നാൽ അതിന്റെ യഥാർഥ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം വിലയിരുത്തേണ്ടത് പ്രസംഗത്തിലെ വാക്കുകൾക്കപ്പുറം, ഹിന്ദുമുസ്ലിം ബന്ധത്തിലും ന്യൂനപക്ഷ അവകാശങ്ങളിലും ആർഎസ്എസും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ ശക്തികളും സ്വീകരിക്കുന്ന നിലപാടുകളിലൂടെയായിരിക്കും.
'മുസ്ലിംകൾ ഇല്ലാത്ത ഭാരതം' ഹിന്ദുത്വമല്ല: മോഹൻ ഭാഗവതിന്റെ വാക്കുകൾ ഉയർത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശം
