ന്യൂഡൽഹി: പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ രൂക്ഷമായ ഇറാൻ-യുഎഇ ഭിന്നതകൾക്കിടയിലും ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങളെ സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനത്തിലേക്ക് എത്തിച്ച് ഇന്ത്യ. ശനിയാഴ്ച പുലർച്ചെ നാലുമണി വരെ നീണ്ട തീവ്രമായ ചർച്ചകൾക്കൊടുവിലാണ് 140 ഖണ്ഡികകളുള്ള ന്യൂഡൽഹി പ്രഖ്യാപനത്തിന് അംഗരാജ്യങ്ങൾ ധാരണയിലെത്തിയത്. 2023ലെ ജി20 ന്യൂഡൽഹി പ്രഖ്യാപനത്തിന് സമാനമായി, അവസാന നിമിഷംവരെ നീണ്ട നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകൾക്കൊടുവിലാണ് ഇത്തവണയും സമവായം സാധ്യമായത്.
ഇറാൻ-യുഎഇ ഭിന്നത നിർണായക വെല്ലുവിളി
പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഫെബ്രുവരി 28ന് ആരംഭിച്ച യുദ്ധമാണ് ബ്രിക്സ് ചർച്ചകളിൽ പ്രധാന പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിച്ചത്. ഇറാനും യുഎഇയും തമ്മിലുള്ള നിലപാടുവ്യത്യാസങ്ങൾ അത്ര രൂക്ഷമായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ നടന്ന ബ്രിക്സ് വിദേശകാര്യമന്ത്രിമാരുടെ യോഗം പോലും സമവായ പ്രസ്താവനയില്ലാതെ അവസാനിച്ചിരുന്നു.
ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോഡിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വിവിധ തലങ്ങളിൽ ചർച്ചകൾ ശക്തമാക്കിയത്. മറ്റ് അംഗരാജ്യങ്ങളും ഉച്ചകോടി സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനമില്ലാതെ അവസാനിക്കരുതെന്ന നിലപാടെടുത്തതോടെ സമവായത്തിനുള്ള സമ്മർദം വർധിച്ചു.
ഇറാൻ-യുഎഇ കൂടിക്കാഴ്ച വഴിത്തിരിവായി
ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസഷ്കിയാനും അബുദാബി കിരീടാവകാശി ഷെയ്ഖ് ഖാലിദ് ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ സായിദ് അൽ നഹ്യാനും തമ്മിൽ നടന്ന അപൂർവ നേതൃതല കൂടിക്കാഴ്ചയും നിർണായകമായി. യുദ്ധം തുടരുന്നതിനിടെ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ സംഘർഷം കുറയ്ക്കാനും മേഖലയിൽ സ്ഥിരത ശക്തിപ്പെടുത്താനും ഇരുവരും പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
പ്രഖ്യാപനത്തിലെ പശ്ചിമേഷ്യ സംബന്ധിച്ച പരാമർശങ്ങൾ അതീവ സൂക്ഷ്മമായ ഭാഷയിലാണ് രൂപപ്പെടുത്തിയത്. സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ ഏജൻസിയുടെ (IAEA) സുരക്ഷാ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള സമാധാനപരമായ ആണവ സംവിധാനങ്ങൾക്കും നേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങളിൽ ബ്രിക്സ് ഗുരുതര ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി.
ആക്രമണത്തിന് ഉത്തരവാദിയായ രാജ്യത്തെ പ്രഖ്യാപനം പേരെടുത്ത് വിമർശിച്ചില്ല. എന്നാൽ ഇറാനെതിരായ അമേരിക്കൻ-ഇസ്രയേൽ നടപടികളെ പരോക്ഷമായി വിമർശിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ഈ പരാമർശം ഇറാനെ സമവായത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
'ആക്രമണങ്ങളെ സാധാരണവൽക്കരിക്കരുത്'
സിവിലിയൻ, നിർണായക അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങളെ സാധാരണ സംഭവമായി അംഗീകരിക്കുന്ന പ്രവണതയെ ബ്രിക്സ് ചെറുക്കണമെന്ന് ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് പെസഷ്കിയാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. യുദ്ധകാലത്തുപോലും ആണവ സുരക്ഷയും സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളും പാലിക്കപ്പെടണമെന്ന് ന്യൂഡൽഹി പ്രഖ്യാപനം വ്യക്തമാക്കി.
അതേസമയം, ഏതെങ്കിലും രാജ്യത്തെ നേരിട്ട് കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം സംവാദം, നയതന്ത്രം, യുഎൻ ചാർട്ടർ, പരമാധികാരം, പ്രാദേശിക അഖണ്ഡത, സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയ്ക്കാണ് പ്രഖ്യാപനം മുൻഗണന നൽകിയത്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ തുടർച്ചയായ സംഘർഷത്തിൽ പരമാവധി സംയമനം പാലിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഹോർമുസും ആഗോള വ്യാപാരവും
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം ആഗോള വ്യാപാരത്തെയും വിതരണ ശൃംഖലകളെയും ഊർജവിപണിയെയും ബാധിക്കാതിരിക്കാൻ ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾ കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം നടത്തണമെന്നും പ്രഖ്യാപനം ആവശ്യപ്പെട്ടു. അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായി ആഗോള വ്യാപാരത്തിന്റെയും ഊർജവിതരണത്തിന്റെയും സുഗമമായ ഒഴുക്ക് ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
പ്രത്യേകിച്ച് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കകൾ ശക്തമാകുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ് ഈ നിലപാട്. ഇറാനും ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് മുന്നോടിയായുണ്ടായ ധാരണ എന്ന നിലയിലും പ്രഖ്യാപനത്തിന് പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
ഭീകരവാദത്തിനെതിരെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് നേട്ടം
ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച് ഏറെ പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റൊരു നേട്ടം ഭീകരവാദത്തിനെതിരായ ശക്തമായ പരാമർശമാണ്. പ്രേരണ എന്തുതന്നെയായാലും, എവിടെ, എപ്പോൾ, ആരാൽ നടത്തിയാലും ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങൾ 'ക്രിമിനലും ന്യായീകരിക്കാനാകാത്തതുമാണ്' എന്ന് ബ്രിക്സ് പ്രഖ്യാപനം വ്യക്തമാക്കി.
പഹൽഗാം ഭീകരാക്രമണത്തെ ശക്തമായി അപലപിച്ച അംഗരാജ്യങ്ങൾ ഭീകരവാദത്തിന്റെ എല്ലാ രൂപങ്ങൾക്കുമെതിരെ പോരാടാനുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും ആവർത്തിച്ചു. അതിർത്തി കടന്നുള്ള ഭീകരപ്രവർത്തനം, ഭീകരവാദ ധനസഹായം, ഭീകരർക്ക് സുരക്ഷിത താവളമൊരുക്കൽ എന്നിവയ്ക്കെതിരെയും ശക്തമായ നിലപാടെടുത്തു. ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ ആശങ്കകൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര വേദിയിൽ കൂടുതൽ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിന് ഇത് പ്രാധാന്യമേകുന്നു.
ഗാസയിൽ പലസ്തീൻ ജനതയ്ക്ക് പിന്തുണ
ഗാസയിൽ 2025 ഒക്ടോബറിലെ വെടിനിർത്തൽ കരാറിനുശേഷവും തുടരുന്ന അക്രമങ്ങളിൽ ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾ കടുത്ത ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി. പലസ്തീൻ ജനതയെ ഗാസയിൽനിന്ന് നിർബന്ധിതമായി മാറ്റാനുള്ള നീക്കങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും അവരുടെ അവകാശങ്ങളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന നടപടികൾ അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്നും പ്രഖ്യാപനം വ്യക്തമാക്കി.
ഇതിലൂടെ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധത്തെ ഒരു സുരക്ഷാ പ്രശ്നം മാത്രമായി കാണാതെ, മനുഷ്യാവകാശവും പലസ്തീൻ ജനതയുടെ രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന വിഷയമായാണ് ബ്രിക്സ് സമീപിച്ചതെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.
യുക്രെയ്ൻ പരാമർശമില്ല; യുഎൻ പരിഷ്കരണത്തിന് പിന്തുണ
കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിലെ ബ്രിക്സ് പ്രഖ്യാപനങ്ങളിൽ പ്രധാന വിഷയമായിരുന്ന റഷ്യ-യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിന് ഇത്തവണ നേരിട്ടുള്ള പരാമർശമില്ലെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. പകരം ആഗോള തെക്കിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാതിനിധ്യം വർധിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് കൂടുതൽ ഊന്നൽ.
യുഎൻ സംവിധാനത്തെ കൂടുതൽ ജനാധിപത്യപരവും പ്രാതിനിധ്യസ്വഭാവമുള്ളതും കാര്യക്ഷമവുമാക്കുന്നതിനുള്ള സമഗ്ര പരിഷ്കാരത്തിന് ബ്രിക്സ് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചു. യുഎൻ സുരക്ഷാസമിതിയിൽ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രാതിനിധ്യം വർധിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യത്തിനും പിന്തുണ ലഭിച്ചു. ഇന്ത്യയ്ക്ക് സുരക്ഷാസമിതിയിൽ കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ദീർഘകാല നയതന്ത്ര ലക്ഷ്യത്തിന് ഇത് അനുകൂലമാണ്.
2023ലെ ജി20 മാതൃക വീണ്ടും
റഷ്യ-യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം രൂക്ഷമായിരുന്ന 2023ൽ ഇന്ത്യയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ ജി20യിൽ സമവായ പ്രഖ്യാപനം സാധ്യമാക്കിയതുപോലെ, ഇത്തവണയും പക്ഷംപിടിക്കാതെ പരസ്പരവിരുദ്ധ നിലപാടുകളെ ഒരേ പ്രഖ്യാപനത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചാണ് ഇന്ത്യ ബ്രിക്സ് സമവായത്തിലെത്തിച്ചത്.
ഇറാൻ-യുഎഇ ഭിന്നതകൾക്കിടയിലും സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനം സാധ്യമാക്കിയത് ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര ശേഷിയുടെ പരീക്ഷണമായിരുന്നു. പേരെടുത്തുള്ള കുറ്റപ്പെടുത്തലുകൾ ഒഴിവാക്കി പൊതുവായ തത്വങ്ങൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചതാണ് സമവായത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയത്.
എന്നാൽ ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ യഥാർഥ പരീക്ഷണം ഇനി നടപ്പാക്കലിലാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധം തുടരുകയും ഹോർമുസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിർണായക കടൽപാതകൾ സമ്മർദത്തിലാകുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾക്ക് സംയുക്ത നിലപാടിനെ പ്രായോഗിക സഹകരണമായി മാറ്റാനാകുമോ എന്നതാണ് നിർണായകം. അതിനൊപ്പം ഭീകരവാദം, ഊർജസുരക്ഷ, പലസ്തീൻ പ്രശ്നം, യുഎൻ പരിഷ്കാരം എന്നിവയിൽ ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര സ്വാധീനം വർധിപ്പിക്കാനുള്ള അവസരവും ന്യൂഡൽഹി പ്രഖ്യാപനം തുറന്നിടുന്നു.
ബ്രിക്സിൽ ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര വിജയം; ഇറാൻ-യുഎഇ ഭിന്നതകൾ മറികടന്ന് ന്യൂഡൽഹി പ്രഖ്യാപനം
