പ്രാദേശിക കറൻസിയും അതിർത്തി കടന്നുള്ള ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റും ശക്തിപ്പെടുത്താൻ നീക്കം; ഡോളറിന്റെ ആധിപത്യം തകർക്കൽ ഇപ്പോഴും ദുഷ്കരം
ന്യൂഡൽഹി: ഡോളറിനെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കണമെന്ന ചർച്ച ബ്രിക്സ് വേദികളിൽ ശക്തമാകുമ്പോഴും, ഒരു പൊതു ബ്രിക്സ് കറൻസി രൂപീകരിക്കുകയോ ഡോളറിന് പകരം മറ്റൊരു കറൻസി ഔദ്യോഗികമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന നിലപാടിലേക്ക് കൂട്ടായ്മ ഇപ്പോഴും എത്തിയിട്ടില്ല. ധനമന്ത്രിമാരുടെയും കേന്ദ്രബാങ്ക് ഗവർണർമാരുടെയും യോഗത്തിന് ശേഷമുള്ള സംയുക്ത പ്രസ്താവനയിൽ പ്രാദേശിക കറൻസികളിലെ വ്യാപാരം, പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കാവുന്ന പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ, കുറഞ്ഞ ചെലവിലുള്ള അതിർത്തി കടന്നുള്ള ഇടപാടുകൾ എന്നിവയ്ക്കാണ് ഊന്നൽ.
'ഡീഡോളറൈസേഷൻ' ചർച്ചയിൽ ജാഗ്രത
ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾ വർഷങ്ങളായി ഡോളറിന്റെ ആഗോള ആധിപത്യത്തിന് ബദൽ കണ്ടെത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക നിലപാട് ഇപ്പോഴും പ്രായോഗികവും ഘട്ടംഘട്ടമായുമാണ്. പൊതുകറൻസി എന്ന ആശയത്തിന് പകരം ഓരോ രാജ്യത്തിന്റെയും ദേശീയ മുൻഗണനകൾ മാനിച്ചുകൊണ്ട് പ്രാദേശിക കറൻസി ഉപയോഗം വർധിപ്പിക്കുകയാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ലക്ഷ്യം.
അതിർത്തി കടന്നുള്ള പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ വേഗതയുള്ളതും ചെലവ് കുറഞ്ഞതും സുരക്ഷിതവും സുതാര്യവും കാര്യക്ഷമവുമാക്കാൻ ബ്രിക്സ് പേയ്മെന്റ് ടാസ്ക് ഫോഴ്സിന്റെ പ്രവർത്തനം തുടരണമെന്നും പ്രഖ്യാപനം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഇറാനും റഷ്യയും കൂടുതൽ ശക്തമായി മുന്നോട്ട്
ബ്രിക്സ് ബിസിനസ് ഫോറത്തിൽ ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസഷ്കിയാൻ ഡോളറിൽനിന്നുള്ള ആശ്രിതത്വം കുറയ്ക്കണമെന്ന ആവശ്യത്തിന് കൂടുതൽ ശക്തമായ ഭാഷ നൽകി. അംഗരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരത്തിൽ ദേശീയ കറൻസികളുടെ ഉപയോഗം വർധിപ്പിക്കണമെന്നും അതിനൊപ്പം കറൻസി റിസ്ക് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സംവിധാനങ്ങളും പരസ്പര സെറ്റിൽമെന്റ് സംവിധാനങ്ങളും വികസിപ്പിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങളുടെ സമ്മർദം നേരിടുന്ന ഇറാന് ഡോളറിന് പുറത്തുള്ള സാമ്പത്തിക ഇടപാട് മാർഗങ്ങൾ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ബ്രിക്സ് ന്യൂ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്കിന്റെ സാമ്പത്തിക ശേഷി അംഗരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഇടപാടുകൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രയോജനപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യവും ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.
റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ളാദിമിർ പുടിനും ഉപരോധങ്ങളിലൂടെയും സെക്കൻഡറി ഉപരോധങ്ങളിലൂടെയും ആഗോള വ്യാപാരത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പ്രവണതയെ വിമർശിച്ചു. അതിന് ബദലായി, ബ്രിക്സ് കൂടുതൽ സ്ഥിരതയുള്ള ആഗോള വളർച്ചാ പ്ലാറ്റ്ഫോം രൂപപ്പെടുത്തണമെന്നാണ് റഷ്യയുടെ നിലപാട്.
ഇന്ത്യയുടെ യുപിഐ മാതൃക
പ്രാദേശിക കറൻസി വ്യാപാരത്തിനും പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങളുടെ പരസ്പര ബന്ധത്തിനും ഇന്ത്യയും പിന്തുണ നൽകുന്നു. ബ്രിക്സ് ബിസിനസ് ഫോറത്തിൽ വാണിജ്യമന്ത്രി പീയൂഷ് ഗോയൽ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ ബന്ധിപ്പിക്കണമെന്നും ദേശീയ കറൻസികളിലെ വ്യാപാരം വർധിപ്പിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഇന്ത്യയുടെ യൂണിഫൈഡ് പേയ്മെന്റ്സ് ഇന്റർഫേസ് (UPI) അതിർത്തി കടന്നുള്ള പേയ്മെന്റ് ശൃംഖല വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള മാതൃകയായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റിൽ ഇന്ത്യ നേടിയ മുന്നേറ്റം ബ്രിക്സ് സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിന് പ്രായോഗിക അടിത്തറയാകുമെന്നതാണ് ഇതിന് പിന്നിലെ കാഴ്ചപ്പാട്.
ന്യൂ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്കിന് വലിയ പങ്ക്
പ്രാദേശിക കറൻസികളിലെ ധനസഹായം വർധിപ്പിക്കാനും ഫണ്ടുകളുടെ ഉറവിടങ്ങൾ വൈവിധ്യവൽക്കരിക്കാനും ബ്രിക്സ് ന്യൂ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്കിനോട് സംയുക്ത പ്രസ്താവന ആവശ്യപ്പെടുന്നു. വികസന പദ്ധതികൾക്ക് സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കുന്നതിനായി മൾട്ടിലാറ്ററൽ ഗ്യാരന്റീസ് സംവിധാനവും ശക്തിപ്പെടുത്താനാണ് നീക്കം.
ഇത് ഡോളറിനെ നേരിട്ട് ഒഴിവാക്കുന്നതിലുപരി, ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾക്ക് പാശ്ചാത്യ ധനവിപണികളിൽനിന്നുള്ള ആശ്രിതത്വം ക്രമേണ കുറയ്ക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ്.
ഡോളറിന് പകരം മറ്റൊന്ന് കണ്ടെത്തുക എളുപ്പമല്ല
എന്നാൽ ഡീഡോളറൈസേഷൻ പ്രഖ്യാപനങ്ങളേക്കാൾ നടപ്പാക്കൽ ഏറെ സങ്കീർണമാണ്. അമേരിക്കൻ ധനവിപണികളുടെ വലുപ്പവും ആഴവും, ഡോളറിന്റെ ഉയർന്ന ദ്രവ്യതയും ആഗോള വ്യാപാരത്തിലും ചരക്ക് വിലനിർണയത്തിലും അതിന്റെ നിർണായക സ്ഥാനവും ഡോളറിന്റെ ആധിപത്യത്തിന് ശക്തമായ അടിത്തറയാണ്.
ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങൾക്കുള്ളിലും വലിയ സാമ്പത്തിക വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. അംഗരാജ്യങ്ങളുടെ കറൻസികൾ അന്താരാഷ്ട്രവൽക്കരണത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളിലാണ്. പല കറൻസികളും പൂർണമായി പരിവർത്തനയോഗ്യമല്ല. കൂടാതെ അംഗരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരത്തിൽ വലിയ അസന്തുലിതാവസ്ഥയുമുണ്ട്.
ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു രാജ്യം മറ്റൊരു ബ്രിക്സ് രാജ്യത്തിന്റെ കറൻസി വലിയ തോതിൽ ശേഖരിച്ചാൽ ആ കറൻസി എവിടെ നിക്ഷേപിക്കുമെന്ന ചോദ്യം ഉയരും. അതിന് ആവശ്യമായ ആഴമുള്ള ധനവിപണി ഇല്ലെങ്കിൽ ഒടുവിൽ മൂന്നാമതൊരു കറൻസിയിലേക്ക് മാറ്റേണ്ടിവരും. ഇതുതന്നെയാണ് പ്രാദേശിക കറൻസി വ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രധാന പരിമിതികളിലൊന്ന്.
ഡോളറിനെതിരെ യുദ്ധമല്ല, ബദൽ ശൃംഖല
അതുകൊണ്ട് ഇപ്പോഴത്തെ ബ്രിക്സ് നീക്കത്തെ 'ഡോളറിന് പകരം പുതിയ കറൻസി' എന്നതിലുപരി 'ഡോളറിനെ ആശ്രയിക്കേണ്ട സാഹചര്യം കുറയ്ക്കുക' എന്ന തന്ത്രമായി കാണുന്നതാണ് ഉചിതം. പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങളുടെ ഏകീകരണം, ദേശീയ കറൻസിയിലെ വ്യാപാരം, പ്രാദേശിക കറൻസി ധനസഹായം, സാമ്പത്തിക സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ, ഉപരോധങ്ങളെ മറികടക്കാനുള്ള ബദൽ ചാനലുകൾ എന്നിവയാണ് അതിന്റെ പ്രായോഗിക ഘട്ടങ്ങൾ.
ഡോളർ ആശ്രിതത്വം വേഗത്തിൽ കുറയ്ക്കണമെന്ന് ഇറാനും റഷ്യയും ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ ഇന്ത്യ കൂടുതൽ പ്രായോഗികവും ഘട്ടംഘട്ടമായുമുള്ള സമീപനമാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ബ്രിക്സിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ലക്ഷ്യം ഡോളറിനെ ഒരൊറ്റ നീക്കത്തിൽ പുറത്താക്കുകയല്ല; മറിച്ച് ആഗോള സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയിൽ ഡോളറിന് പുറമെ കൂടുതൽ ശക്തമായ ഇടപാട് മാർഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്.
