ടെഹ്രാൻ: ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തൊല്ല അലി ഖമനെയ് 37 വർഷത്തിനിടെ ആദ്യമായി സൈനിക-വ്യോമസേന കമാൻഡർമാരുമായുള്ള വാർഷിക യോഗത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നു. ഫെബ്രുവരി 8ന് നടന്ന ചടങ്ങിൽ സായുധസേനയുടെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫ് അബ്ദോൽറഹീം മൂസവിയാണ് പങ്കെടുത്തത്. ഖമനെയുടെ പിന്മാറ്റം ഇറാനിൽ യുഎസ് ആക്രമണ ഭീതിയുണ്ടെന്ന അഭ്യൂഹങ്ങൾക്ക് കാരണമായി.
1979 ഫെബ്രുവരി 8ന് ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ സ്ഥാപകൻ റൂഹൊല്ല ഖൊമെയ്നിയോട് വ്യോമസേനയിലെ ഒരു സംഘം ഉദ്യോഗസ്ഥർ വിശ്വസ്തത പ്രഖ്യാപിച്ചതിന്റെ ഓർമയിലാണ് ഈ വാർഷികയോഗം. 1989ൽ പരമോന്നത നേതാവായ ശേഷം കോവിഡ് കാലത്തുപോലും ഖമനെയ് ഈ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.
സുരക്ഷാഭീതിയും ഒളിവ് റിപ്പോർട്ടുകളും
2025 ജൂണിലെ യുഎസ് ആക്രമണത്തിന്റെ ഓർമകൾ ഇറാനെ ഇപ്പോഴും അലട്ടുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അന്ന് 'രണ്ട് ആഴ്ചയ്ക്കകം തീരുമാനമെടുക്കും' എന്ന് ട്രംപ് പറഞ്ഞതിന് പിന്നാലെ, 'ഓപ്പറേഷൻ മിഡ്നൈറ്റ് ഹാമർ' എന്ന പേരിൽ അമേരിക്ക ഇറാനിലെ ഫോർഡോ, നതാൻസ്, ഇസ്ഫഹാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആക്രമിച്ചിരുന്നു. ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ ഖമനെയ് വലിയ പൊതുചടങ്ങുകളിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കുകയാണെന്നാണ് സൂചന. അദ്ദേഹം ടെഹ്രാനിലെ ശക്തമായ ഭൂഗർഭ ബങ്കറിലേക്ക് മാറിയെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും പുറത്തുവന്നു, എന്നാൽ യുഎസ് ഇത് നിഷേധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ട്രംപിന്റെ കടുത്ത സമ്മർദം
ഇറാനെതിരെ അമേരിക്ക സമ്മർദം ശക്തമാക്കുകയാണ്. ഫെബ്രുവരി 7ന് യുഎസ് പ്രതിനിധികളായ സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫ്, ജാരഡ് കുഷ്നർ, സെൻട്രൽ കമാൻഡ് മേധാവി ബ്രാഡ് കൂപ്പർ എന്നിവർ അറബിക്കടലിലെ യുഎസ്എസ് ഏബ്രഹാം ലിങ്കൺ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു. 'ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറായില്ലെങ്കിൽ ഗുരുതര പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവരും' എന്ന മുന്നറിയിപ്പും ട്രംപ് നൽകി. ഇറാനുമായി ഇടപാടുകൾ നടത്തുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കെതിരെ തീരുവ ചുമത്തുന്ന ഉത്തരവിലും അദ്ദേഹം ഒപ്പുവച്ചു.
ആണവ ചർച്ചകളിലേക്ക് മടങ്ങൽ
ഭരണകൂടത്തെ മാറ്റുക എന്ന കടുത്ത നിലപാടിൽ നിന്ന്, ആണവ കരാറിനായുള്ള സമ്മർദ തന്ത്രത്തിലേക്കാണ് യുഎസ് ഇപ്പോൾ മാറിയിരിക്കുന്നത്. 'ആണവായുധമില്ല, സമ്പുഷ്ടീകരണമില്ല' എന്ന വ്യവസ്ഥ മുന്നോട്ടുവച്ച് ട്രംപ് ചർച്ചകൾക്കുള്ള സന്നദ്ധത അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ശക്തമായ സൈനിക സാന്നിധ്യത്തിനിടയിലും ഇറാൻ ചർച്ചകൾക്ക് സമ്മതിച്ചെങ്കിലും, യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം ഉപേക്ഷിക്കില്ലെന്നാണ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുള്ളത്.
ഡ്രോൺ സംഭവം, സംശയം തുടരുന്നു
ഫെബ്രുവരി 3ന് യുഎസ് നാവികസേനയുടെ എഫ്35സി യുദ്ധവിമാനം, വിമാനവാഹിനിക്കടുത്തേക്ക് എത്തിയ ഇറാനിയൻ ഷാഹെദ് 139 ഡ്രോൺ വെടിവെച്ചു വീഴ്ത്തിയിരുന്നു. ഇതിന് ശേഷവും ചർച്ചകൾ തുടരുമെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് അറിയിച്ചു. ഫെബ്രുവരി 6ന് ഒമാനിലെ മസ്കറ്റിൽ നടന്ന ആദ്യഘട്ട ചർച്ചയെ ഇറാൻ 'നല്ല തുടക്കം' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
എന്നാൽ അടുത്ത ദിവസം വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അറാഖ്ചി, അമേരിക്കയോടുള്ള വിശ്വാസക്കുറവ് തുറന്നുപറഞ്ഞു. 'ഞങ്ങളുടെ പെരുമാറ്റം ആർക്കും നിശ്ചയിക്കാനാവില്ല. യുദ്ധം വന്നാലും സമ്പുഷ്ടീകരണം ഉപേക്ഷിക്കില്ല,' എന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
മുമ്പൊന്നും ഉണ്ടാകാത്തവിധത്തിൽ ഖമനെയുടെ പൊതുവേദികളിലെ അഭാവവും, സൈനിക നീക്കങ്ങളും, കടുത്ത വാക്കേറ്റങ്ങളും ചേർന്ന്, പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വീണ്ടും വലിയ സംഘർഷത്തിനുള്ള സാധ്യത ഉയർത്തുകയാണ്.
37 വർഷത്തിന് ശേഷം ആദ്യമായി സേനാ വാർഷികത്തിൽ പങ്കെടുക്കാതെ ഖമനെയ് ; ഇറാനിൽ യുഎസ് ആക്രമണ ഭീതിയുണ്ടോ ?
